UUA2604011 Nónsmári

Árið 2026, þriðjudaginn 30. júní, kom úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála saman til fundar í húsnæði nefndarinnar að Borgartúni 21, Reykjavík. Mætt voru Arnór Snæbjörnsson formaður, Unnþór Jónsson varaformaður og Karólína Finnbjörnsdóttir lögmaður.

Fyrir var tekið mál nr. UUA2604011, kæra á ákvörðun bæjarstjórnar Kópavogs frá 10. febrúar 2026 um að samþykkja tillögu að breytingu á deiliskipulagi Nónhæðar vegna Nónsmára 1–17. 

Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur

úrskurður:

1. Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 19. apríl 2026, er barst nefndinni sama dag, kærir íbúi að Foldarsmára 18 í Kópavogi þá ákvörðun bæjarstjórnar Kópavogs frá 10. febrúar 2026 að samþykkja tillögu að breytingu á deiliskipulagi Nónhæðar vegna Nónsmára 1–17. Er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi. Jafnframt var gerð krafa um að réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar yrði frestað á meðan málið væri til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni. Með úrskurði nefndarinnar upp­kveðnum 27. apríl 2026 var þeirri kröfu hafnað.

2. Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Kópavogsbæ 28. apríl 2026.

Málavextir

3. Árið 2018 voru samþykktar breytingar á Aðalskipulagi Kópavogs 2012–2024 þar sem landnotkun fyrir Nónhæð var breytt úr samfélagsþjónustu og opnu svæði í íbúðarbyggð og opið svæði. Samhliða var deiliskipulagi svæðisins breytt og heimilað að byggja þar allt að 140 nýjar íbúðir í þremur 2–4 hæða fjölbýlishúsum. Tók breytt deiliskipulag gildi með auglýsingu í B-deild Stjórnartíðinda 4. maí 2018. Lóðarhafi lagði fram fyrirspurn, dags. 10. júní 2020, um heimild fyrir auknu byggingarmagni og fjölgun íbúða á Nónhæð. Á fundi skipulags­ráðs Kópavogs 7. september s.á. var bókað að ekki væri hægt að fallast á fyrirspurn hans að svo stöddu þar sem hún samræmdist ekki gildandi aðalskipulagi varðandi fjölda íbúða.

4. Nýtt aðalskipulag Kópavogs tók gildi með auglýsingu í B-deild Stjórnartíðinda 30. desember 2021. Með því var leyfilegum heildarfjölda íbúða á Nónhæð fjölgað í 150 talsins. Á fundi skipulagsráðs Kópavogs 17. janúar 2022 var tekin fyrir umsókn lóðarhafa frá 11. s.m. um breytingu á deiliskipulagi vegna Nónsmára 1–7 og 9–15. Í umsóttri breytingu fólst að á lóðinni Nónsmára 1–7 myndi íbúðum fjölga úr 55 í 60 og á lóðinni Nónsmára 9–15 úr 45 í 50 eða samtals um 10 íbúðir. Leyfilegur fjöldi hæða húsa nr. 1 og 9 myndi aukast úr tveimur hæðum í þrjár og hæðum húsa númer 5, 7, 13 og 15 myndi fjölga úr fjórum í fimm. Byggingar­magn á lóðunum færi úr 15.600 m²í 17.300 m² og nýtingarhlutfall úr 0,5 í 0,6. Bílastæðum neðan­jarðar myndi fjölga úr 82 í 104 en ofanjarðar fækka úr 125 í 122. Var afgreiðslu umsóknarinnar frestað á fundinum.

5. Á fundi skipulagsráðs 31. janúar 2022 var umsóknin tekin fyrir að nýju og samþykkt að auglýsa umsóknina sem tillögu að breytingu á deiliskipulagi á grundvelli 1. mgr. 43. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Var jafnframt lögð fram bókun frá einum nefndarmanni þar sem sagði: „Undirrituð samþykkir að fyrirliggjandi tillaga að breyttu deiliskipulagi verði auglýst. Í ljósi þess að ítarlegt samráð við íbúa næsta nágrennis fór fram á síðasta kjörtímabili, og lauk með málamiðlun, mun ég þó ekki samþykkja breytinguna komi fram andstaða frá þeim sem áttu hlut að máli á þeim tíma.“ Var málinu vísað til afgreiðslu bæjarstjórnar sem staðfesti á fundi sínum 8. febrúar s.á. að auglýsa skyldi tillöguna. Við afgreiðslu málsins var lögð fram bókun bæjar­fulltrúa þar sem sagði: „Ítarlegt íbúasamráð átti sér stað þegar deiliskipulag við Nónhæðina var í undirbúningi. Mikilvæg forsenda í sátt á milli lóðarhafa og íbúa var að lækka húsin um eina hæð. Nú óskar lóðarhafi eftir því að hækka húsin aftur. Undirrituð telur að virða eigi íbúa­lýðræði og þá sátt sem gerð var á milli aðila máls.“ Tóku tveir bæjarfulltrúar til viðbótar undir bókunina. Tillagan var auglýst með athuga­semda­fresti til 6. apríl s.á. auk þess sem lóðarhöfum nærliggjandi lóða var send tilkynning þar sem vakin var athygli á breytingartillögunni.

6. Tillagan var lögð fram að nýju á fundi skipulagsráðs 2. maí 2022 ásamt innsendum athuga­semdum. Var málinu vísað til umsagnar skipulagsdeildar og afgreiðslu þess frestað. Á fundi skipulagsráðs 16. s.m. var erindið lagt fram að nýju ásamt umsögn skipulagsdeildar, dags. 13. s.m., og var afgreiðslu þess frestað á ný. Skipulagsráð tók málið til afgreiðslu á fundi sínum 30. s.m. þar sem lögð var fram uppfærð umsögn skipulagsdeildar, dags. sama dag. Skipulagsráð hafnaði breytingartillögunni og vísaði málinu til afgreiðslu bæjarráðs og bæjarstjórnar. Bæjarráð staðfesti afgreiðslu skipulagsdeildar á fundi 21. júlí 2022. Sú ákvörðun var kærð til úrskurðar­nefndar umhverfis- og auðlindamála sem felldi hana úr gildi með úrskurði uppkveðnum 20. janúar 2023 í máli nr. 92/2022. Var það niðurstaða nefndarinnar að rök­stuðningur hinnar kærðu ákvörðunar hafi verið haldinn slíkum ágöllum að ekki yrði hjá því komist að fallast á kröfu kæranda um ógildingu hennar.

7. Á fundi skipulagsráðs 17. apríl 2023 var lögð fram að nýju umsókn lóðarhafa um breytingu á deiliskipulagi Nónhæðar. Var umsókn kæranda um breytingu á umræddu deiliskipulagi hafnað og málinu vísað til afgreiðslu bæjarráðs og bæjarstjórnar. Á fundi bæjarráðs 27. apríl 2023 og bæjarstjórnar 9. maí s.á. var ákvörðun skipulagsráðs staðfest. Var ákvörðunin kærð til úrskurðar­nefndarinnar sem hafnaði kröfu um ógildingu með úrskurði uppkveðnum 18. október 2023 í máli nr. 71/2023.

8. Á fundi skipulagsráðs 4. mars 2024 var lögð fram ný umsókn um breytingu á deiliskipulagi fyrir lóðir nr. 1–17 við Nónsmára. Var samþykkt að auglýsa tillöguna í samræmi við 1. mgr. 43. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 og var málinu vísað til bæjarstjórnar. Á fundi bæjarstjórnar 12. s.m. var erindinu synjað. Var synjunin rökstudd í bókun á fundinum þar sem fram kom að það væri mat bæjarstjórnar að fyrirliggjandi breytingartillaga væri ekki það efnislega frábrugðin fyrri tillögum, auk þess að hún gengi gildandi deiliskipulagi frá 2017 og víðtæku samráði við hagsmunaaðila. Væru því hvorki fyrir hendi veigamiklar ástæður né málefnaleg sjónarmið sem kölluðu á að auglýsa hana.

9. Fyrir fund bæjarráðs 17. júlí 2025 lá fyrir endurupptökubeiðni lóðarhafa, dags. 29. janúar 2025, ásamt umsögn bæjarlögmanns, dags. 20. febrúar s.á. Í umsögn bæjarlögmanns kom fram það álit að skilyrði endurupptöku væru uppfyllt. Hefði lóðarhafi fært fyrir því rök að ákvörðun bæjarstjórnar frá 12. mars 2024 hefði byggst á ófullnægjandi upplýsingum og að þær upplýsingar gætu skipt verulegu máli.

10. Á fundi bæjarstjórnar 14. október 2025 var loks samþykkt að auglýsa tillögu að breyttu deiliskipulagi lóða nr. 1–17 við Nónsmára með vísan til 1. mgr. 43. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Með breytingartillögunni var gert ráð fyrir tilfærslu íbúða milli lóða og hækkun byggingarreita úr tveimur hæðum í þrjár á norðurhluta lóðanna. Heildarfjöldi íbúða á lóðunum tveimur héldist óbreyttur, 100 íbúðir. Á lóð nr. 11–17 yrði íbúðum fjölgað úr 45 í 47 íbúðir. Hámarksflatarmál ofanjarðar yrði aukið um 490 m², úr 4.840 m² í 5.330 m², við það muni nýtingarhlutfall lóðarinnar hækka úr 0,92 í 1,01. Á lóð nr. 1–9 yrði íbúðum fækkað úr 55 í 53 íbúðir og stigahúsum fjölgað um eitt, úr fjórum í fimm. Nyrsti hluti byggingarreits muni hækka úr tveimur í þrjár hæðir. Hámarksflatarmál ofanjarðar yrði aukið um 1.240 m², úr 5.960 m² í 7.200 m², við það færi nýtingarhlutfall úr 0,94 í 1,10. Lóðin muni stækka um 185 m², úr 6.360 m² í 6.545 m² til austurs að göngu- og hjólastíg meðfram Smárahvammsvegi.

11. Tillagan var auglýst frá 21. október 2025 til 15. janúar 2026 og bárust athugasemdir og ábendingar frá níu aðilum, þar á meðal kæranda. Á fundi skipulags- og umhverfisráðs 19. janúar 2026 var erindinu vísað til umsagnar skipulagsfulltrúa. Málið var tekið fyrir að nýju á fundi ráðsins 2. febrúar s.á. þar sem lagður var fram uppfærður uppdráttur, dags. 30. janúar s.á., umsögn skipulagsfulltrúa ásamt fylgiskjölum, dags. 30. janúar s.á., auk andmæla lóðarhafa við framkomnum athugasemdum, dags. 26. og 28. janúar s.á. Var tillagan síðan samþykkt með vísan til umsagnar skipulagsfulltrúa og vísað til bæjarstjórnar sem staðfesti afgreiðslu ráðsins á fundi sínum 10. s.m.

12. Deiliskipulagsbreytingin tók gildi við birtingu í B-deild Stjórnartíðinda 16. apríl 2026.

Málsrök kæranda

13. Kærandi vísar til þess að skilyrði 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi ekki verið uppfyllt þar sem engar nýjar upplýsingar hafi komið fram, sbr. 1. tl. 1. mgr. 24. gr. laganna. Ákvörðun um endurupptöku hafi verið tekin meira en 3 mánuðum eftir upphaflega synjun, án samþykkis kæranda og annarra íbúa sem séu aðilar málsins, sem feli í sér brot gegn 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga. Í málinu hafi legið fyrir skýr og eindregin mótmæli íbúa aðliggjandi húsa við endurupptöku ákvörðunarinnar. Þá hafi meira en ár verið liðið frá upphaflegri ákvörðun og engar veigamiklar ástæður hafi mælt með endurupptöku, heldur hafi verið um að ræða sömu tillögu þar sem allar forsendur hafi verið til staðar þegar henni hafði verið hafnað. Þetta sé í andstöðu við 2. málsl. 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga.

14. Gögn málsins beri með sér að ekki hafi verið gætt hlutlægni við undirbúning málsins og að unnið hafi verið náið með lóðarhafa til að koma málinu aftur á dagskrá. Kærandi hafi fengið afrit af tölvupóstsamskiptum lögmanns lóðarhafa við starfsmann Kópavogsbæjar frá desember 2025 til febrúar 2026 þar sem fram komi að fulltrúi bæjarins lýsi sig sammála því ómálefnalega sjónarmiði að ekki ætti að senda kynningu á tillögunni á alla í hverfinu þar sem þeir „gætu asnast til að fara að senda inn einhverja vitleysu“. Þessi afstaða endurspegli vel þau óeðlilegu tengsl sem séu á milli lóðarhafa og fulltrúa bæjarins og undirstriki ágalla við málsmeðferðina.

15. Í gögnum málsins sé einnig að finna tölvupósta frá lögmanni lóðarhafa til Kópavogsbæjar sem sendir hafi verið eftir að auglýstur athugasemdafrestur hafi verið liðinn. Þar hafi meðal annars verið að finna svör við athugasemdum kæranda sem hafi svo ratað í umsögn skipulagsfulltrúa. Kærandi hafi ekki fengið tækifæri til að andmæla því sem þar hafi komið fram.

16. Hin samþykkta tillaga feli í sér verulega röskun á grenndarhagsmunum. Hækkun bygginga á norðurhluta lóðanna skerði útsýni og auki skuggavarp á hús kæranda. Aukning byggingarmagns ofanjarðar og hærra nýtingarhlutfall auki álag á svæðið og rýri verðmæti fasteigna í næsta nágrenni. Fermetrafjöldi sé aukinn um yfir 1.700 m² sem hljóti að teljast umtalsvert. Þá skapi samþykkt tillögunnar þvert á fyrri ákvörðun hættulegt fordæmi þar sem deiliskipulagsferlið verði ófyrirsjáanlegt og háð þrýstingi verktaka fremur en faglegum sjónarmiðum. Ákvörðunum stjórnvalda í skipulagsmálum þurfi að vera hægt að treysta.

Málsrök Kópavogsbæjar

17. Sveitarfélagið vísar til þess að samkvæmt skuggavarpsgreiningu hafi hækkun byggingarreita á lóðunum ekki í för með sér skuggavarp á íbúðarhúsalóðir við Foldarsmára, en að skuggamyndun aukist á hluta útivistarsvæðis norðan Nónsmára í febrúar og á lóðum við Nónsmára við haustjafndægur. Skuggamyndun aukist lítillega á lóðum við Nónsmára við sumarsólstöður. Ósennilegt sé að fyrirhugaðar garðstofur á þaki þriðju hæðar húsanna muni kasta skugga á lóðir við Foldarsmára vegna fjarlægðar frá lóðarmörkum og stærðar þeirra. Áhrif hækkunar á útsýni íbúa Foldarsmára skerðist óverulega, ef nokkuð, en bent sé á að íbúar geti ekki vænst þess að halda óbreyttu útsýni í þéttri bæjarbyggð. Eigendur fasteigna í þéttbýli geti ávallt vænst þess að breytingar verði gerðar á skipulagi sem geti haft í för með sér skerðingu á útsýni, aukið skuggavarp, umferðaraukningu eða aðrar breytingar, enda sé gert ráð fyrir því að deiliskipulagsáætlanir geti tekið breytingum. Almennt verði einstaklingar að sæta því að með slíkum breytingum geti hagsmunir þeirra í einhverju verið skertir.

18. Ákvæði 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 fjalli um skilyrði þess að aðili máls geti fengið mál endurupptekið, en almennt séu heimildir stjórnvalda til endurupptöku nokkuð víðtækar. Ekki sé gerð krafa um að samþykki nágranna liggi fyrir áður en ákvörðun sé tekin, enda eigi þeir ekki aðild að málinu. Þá sé bent á að auglýsing á skipulagstillögu sé ekki stjórnvaldsákvörðun heldur þáttur í meðferð máls sem hafi þann tilgang að kalla eftir athugasemdum þeirra sem kunni að eiga hagsmuna að gæta, en bindi ekki enda á málið í skilningi stjórnsýslulaga. Bæjaryfirvöldum hafi því verið heimilt að endurupptaka málið og auglýsa skipulagstillöguna án aðkomu nágranna.

19. Málsmeðferðin hafi verið í fullu samræmi við lög og reglur skipulagslaga nr. 123/2010. Tillagan hafi verið auglýst auk þess sem þeim sem kynnu að eiga hagsmuni af breytingunni í næsta nágrenni hafi verið send sérstök tilkynning þar sem vakin hafi verið athygli á tillögunni umfram skyldu. Kynningartíminn hafi verið framlengdur þegar komið hefði í ljós að láðst hefði að senda umrædd kynningarbréf. Samskipti starfsmanns Kópavogsbæjar og lögmanns gefi engin tilefni til að efast um hlutlægni stjórnsýslunnar. Í þeim felist ekki annað en að starfsmaður sveitarfélagsins lýsi sig samþykkan þeirri skoðun að kynningarbréf eigi ekki að senda á alla íbúa í hverfinu.

Viðbótarathugasemdir kæranda

20. Kærandi bendir á að sú ákvörðun sem deilt sé um sé ákvörðun bæjarráðs frá 17. júlí 2025 að endurupptaka fyrri ákvörðun bæjarstjórnar frá 12. mars 2024 þar sem erindi lóðarhafa hafði verið synjað. Synjun á erindi sé ótvírætt stjórnvaldsákvörðun sem bindi enda á mál og þegar bæjarráð hafi heimilað endurupptöku þess 16 mánuðum síðar hafi það verið bundið af skilyrðum 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Þar sem meira en þrír mánuðir hafi verið liðnir hafi verið fortakslaus skylda að samþykki annarra aðila málsins lægi fyrir. Kærandi sé aðili málsins út frá grenndarhagsmunum og hafi mótmælt endurupptökunni skriflega. Ákvörðunin hafi því verið tekin í andstöðu við lög.

21. Gerð sé athugasemd við að greinargerð sveitarfélagsins sé rituð af sama starfsmanni og gagnrýni kæranda um hlutdrægni og óeðlileg samskipti beinist að. Það brjóti gegn grundvallarreglum stjórnsýsluréttar um vandaða stjórnsýsluhætti að starfsmaður meti og svari fyrir eigin ágalla í jafn viðkvæmu máli. Þá afhjúpi framlögð gögn alvarlegar mótsagnir í málsvörn sveitarfélagsins þar sem því sé haldið fram að umrædd samskipti gefi engin tilefni til að efast um hlutlægni og feli einungis í sér eðlilega umræðu um hefðbundið kynningarsvæði. Sú skýring stangist á við útskýringar annars lögfræðings sveitarfélagsins, sbr. tölvupóst frá 19. mars 2026 varðandi sömu samskipti, þar sem viðurkennt sé að orðalag samskiptanna hafi verið óviðeigandi, en fullyrði jafnframt að um sé að ræða „orðfæri einkaaðila“ og að sveitarstjórnir geti „ekki látið ómálefnaleg sjónarmið, eða vilja eins framkvæmdaraðila, trompa lögmæt sjónarmið“.

22. Kærandi hafi farið fram á frestun réttaráhrifa hinnar kærðu ákvörðunar, en þeirri kröfu hafi verið synjað af hálfu úrskurðarnefndarinnar á þeirri forsendu að samþykkt deiliskipulags fæli ekki í sér beina heimild til framkvæmda, heldur þyrfti sérstakt byggingarleyfi til framkvæmda. Þrátt fyrir að verkefnastjóri byggingarfulltrúa hafi staðfest í tölvupósti 28. apríl 2026 að engin leyfi hafi verið gefin út á grundvelli nýja deiliskipulagsins hafi lóðarhafi hafið byggingarframkvæmdir við þá hækkun sem hin kærða ákvörðun geri ráð fyrir. Sveitarfélagið hafi ekki sýnt nein viðbrögð við þessum óleyfisframkvæmdum, sem undirstriki enn frekar þann skort á stjórnsýslulegu eftirliti og hlutlægni sem gagnrýndur sé í málinu. Þar sem lóðarhafi virði að vettugi kröfu um byggingarleyfi sé ljóst að óafturkræft ástand sé að skapast á framkvæmdastað. Kærandi krefjist þess að úrskurðarnefndin endurskoði afstöðu sína í ljósi nýrra gagna, grípi tafarlaust inn í og fresti réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar.

23. Reynt hafi verið að gera lítið úr áhrifum framkvæmdanna á hagsmuni kæranda. Það sé hins vegar staðreynd að byggingarmagn ofanjarðar hafi verið aukið um 1.730 m². Að bæta við heilli hæð á stórum fjölbýlishúsum í um 50–60 m fjarlægð frá íbúðarhúsum við Foldarsmára hafi bein og veruleg áhrif á innsýn, skuggavarp og ásýnd. 

Niðurstaða

24. Í máli þessu er deilt um þá ákvörðun bæjarstjórnar Kópavogs frá 10. febrúar 2026 að samþykkja tillögu að breyttu deiliskipulagi Nónhæðar vegna Nónsmára 1–17. Kom hin kærða ákvörðun í kjölfar ákvörðunar bæjarráðs frá 17. júlí 2025 að heimila endurupptöku fyrri umsóknar um breytingu á deiliskipulaginu, sem hafði verið synjað með ákvörðun bæjarstjórnar 12. mars 2024. Kæruheimild til úrskurðarnefndarinnar er í 52. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 og barst kæra innan kærufrests.

25. Kærandi er búsettur í nálægð við svæði það er hið umdeilda deiliskipulag varðar og kom hann að athugasemdum vegna skipulagstillögunnar á auglýsingatíma hennar. Hefur hann borið því við að skilyrði 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 til endurupptöku málsins hafi ekki verið uppfyllt þar sem engar nýjar upplýsingar hafi komið fram í málinu, sbr. 1. tl. 1. mgr. 24. gr. laganna, og að ákvörðun um endurupptöku hafi verið tekin meira en þremur mánuðum eftir upphaflega synjun, án samþykkis kæranda og annarra íbúa, sem séu aðilar málsins sökum grenndarhagsmuna sem sé í andstöðu við 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga.

26. Í málavaxtakafla er gefið yfirlit um málsmeðferð skipulagsyfirvalda í Kópavogi vegna beiðni um breytingu á deiliskipulagi. Fyrir liggur að ákvörðun um endurupptöku á beiðni um breytingu á skipulaginu var tekin 17. júlí 2025 og að litið var til umsagnar bæjarlögmanns, dags. 20. febrúar s.á. Í umsögninni kom fram að hann teldi að færð hefðu verið fyrir því rök að ákvörðun bæjarstjórnar frá 12. mars 2024 hafi byggst á ófullnægjandi upplýsingum og að þær upplýsingar gætu skipt verulegu máli og væru því skilyrði endurupptöku til staðar. Verður af hálfu úrskurðarnefndarinnar ekki gerð athugasemd við að bæjarstjórn hafi ákveðið að fjalla að nýju um beiðni um breytingu á deiliskipulagi Nónsmára og þá með þeim hætti að um væri að ræða endurupptöku máls skv. 1. tl. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga.

27. Í tilefni af athugasemdum kæranda um að samþykki hans hefði þurft til svo komið gæti til endurupptöku máls verður á það bent að þrátt fyrir þá ríku samráðsskyldu sem hvílir á skipulagsyfirvöldum samkvæmt skipulagslögum verður almennt ekki litið svo á að þeir sem nýta sér heimild til að gera athugasemdir á kynningar- eða auglýsingastigi skipulagsmáls teljist þar með aðilar máls í skilningi 24. gr. stjórnsýslulaga.

28. Sveitarstjórn fer með skipulagsvald innan marka sveitarfélags eins og fram kemur í 3. mgr. 3. gr. skipulagslaga. Í því felst tæki sveitarstjórnar til að hafa áhrif á og þróa byggð og umhverfi með bindandi hætti. Ber sveitarstjórn ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags skv. 1. mgr. 38. gr. tilvitnaðra laga og gildir hið sama um breytingar á slíku skipulagi, sbr. 43. gr. laganna. Þó ber við töku skipulagsákvarðana m.a. að hafa í huga það markmið c-liðar 1. mgr. 1. gr. laganna að tryggt sé að réttur einstaklinga og lögaðila verði ekki fyrir borð borinn þótt hagur heildarinnar sé hafður að leiðarljósi.

29. Við meðferð hinnar umdeildu deiliskipulagsbreytingar var fylgt þeim málsmeðferðarreglum sem mælt er fyrir um í skipulagslögum. Tillagan var auglýst í samræmi við 1. mgr. 43. gr. skipulagslaga, þar á meðal í Morgunblaðinu 23. október 2025. Tillagan var auk þess kynnt þeim sem sveitarfélagið taldi hafa sérstakra hagsmuna að gæta, án þess að skylt hefði verið að lögum. Þeim sem málið varðaði var með þessu veitt tækifæri til að kynna sér tillöguna og koma á framfæri athugasemdum innan tilskilins frests og athugasemdir sem bárust voru teknar til efnislegrar umfjöllunar áður en skipulagstillagan var samþykkt.

30. Með hinni kærðu deiliskipulagsbreytingu eykst byggingarmagn á lóðum Nónsmára 1–9 og 11–17 um 1.730 m² og hækka byggingarreitir á norðurhluta lóðanna um eina hæð, úr tveimur í þrjár. Þá er heimild til að hafa garðstofur, allt að 30 m² á þaksvölum. Í umsögn skipulagsfulltrúa vegna breytingatillögunnar var fjallað um grenndaráhrif þessara breytinga. Þar kom fram að samkvæmt skuggavarpsgreiningu hefði hækkun byggingarreita ekki í för með sér skuggavarp á íbúðarhúsalóðir við Foldarsmára, en að skuggamyndun myndi aukast á hluta útivistarsvæðis norðan Nónsmára í febrúar og á lóðum við Nónsmára við haustjafndægur. Skuggamyndun myndi aukast lítillega á lóðum við Nónsmára við sumarsólstöður. Ósennilegt væri að fyrirhugaðar garðstofur á þaki þriðju hæðar húsanna myndu varpa skugga á lóðir við Foldarsmára vegna fjarlægðar frá lóðarmörkum og stærðar þeirra. Tekið var undir sjónarmið um að innsýn myndi aukast gagnvart íbúðarhúsum og dvalarsvæðum í Foldarsmára. Fyrirhugaðar nýbyggingar yrðu í um 50-55 m fjarlægð frá lóðarmörkum við Foldarsmára og 60 m fjarlægð frá íbúðarhúsunum. Voru áhrif aukinnar innsýnar metin óveruleg og ekki líkleg til að hafa íþyngjandi áhrif á íbúa í Foldarsmára, en kærandi er búsettur við þá götu.

31. Af skýringarmyndum deiliskipulagstillögunnar og gögnum um skuggavarp verður ekki ráðið að breytingin raski grenndarhagsmunum kæranda að nokkru marki umfram það sem vænta mátti að óbreyttu skipulagi, svo sem vegna skerðingar á útsýni, breytingar á skuggavarpi eða með öðrum hætti.

32. Kærandi hefur haldið því fram að samskipti starfsmanns sveitarfélagsins við lögmann framkvæmdaaðila bendi til hlutdrægni vegna óeðlilegra tengsla milli lóðarhafa og fulltrúa bæjarins. Hefur kærandi þó ekki fært fram nein nánari rök fyrir því að til hafi verið að dreifa vanhæfi við undirbúning máls í skilningi stjórnsýslulaga og verður því þá þegar að hafna þessum sjónarmiðum.

33. Loks hefur kærandi bent á það að andmæli lóðarhafa við athugasemdum sem borist hafi á auglýsingatíma hafi verið orðrétt hagnýtt í umsögn skipulagsfulltrúa. Af þessu tilefni verður á það bent að þegar framkvæmdaraðili óskar eftir breytingu á deiliskipulagi er honum oftlega veitt tækifæri til að svara og bregðast við athugasemdum sem borist hafa á auglýsingatíma skipulagsins. Sé skipulagsfulltrúi á sama máli og framkvæmdaraðili eða ráðgjafi hans getur væntanlega gerst að fulltrúinn hagnýti sér athugasemdir þeirra þegar hann tekur afstöðu til athugasemda sem borist hafa. Getur þetta ekki eitt og sér talist til annmarka á málsmeðferð.

34. Með hliðsjón af öllu framangreindu verður kröfu kæranda um ógildingu hinnar kærðu ákvörðun hafnað.

Úrskurðarorð

Hafnað er kröfu kæranda um að ógilda þá ákvörðun bæjarstjórnar Kópavogs frá 10. febrúar 2026 að samþykkja tillögu að breytingu á deiliskipulagi Nónhæðar vegna Nónsmára 1–17.