Árið 2026, miðvikudaginn 18. mars, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. UUA2602029, kæra á afgreiðslu byggingarfulltrúa Hafnarfjarðarbæjar frá 24. febrúar 2026 á fyrirspurn um hvort mögulegt sé að samþykkja beinan útistiga án hvíldarpalls við einbýlishúsið að Garðavegi 18.
Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur
úrskurður:
- Með kæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 26. febrúar 2026, er barst nefndinni sama dag, kærir starfsmaður arkitektastofu, á vegum eiganda hússinsað Garðavegi 18 í Hafnarfirði, afgreiðslu byggingarfulltrúa Hafnarfjarðarkaupstaðar frá 24. febrúar 2026 á fyrirspurn um hvort mögulegt sé að samþykkja beinan útistiga án hvíldarpalls við einbýlishúsið að Garðavegi 18. Er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að byggingarfulltrúa verði gert að taka málið til nýrrar meðferðar í samræmi við byggingarreglugerð nr. 112/2012 og leiðbeinandi álit Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar.
- Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Hafnarfjarðarkaupstað 5. mars 2026.
Málsatvik og rök
- Á afgreiðslufundi byggingarfulltrúa Hafnarfjarðar 15. janúar 2025 var samþykkt byggingarleyfisumsókn fyrir áðurgerðu íbúðarrými í risi, stækkun á þakgluggum og tveimur nýjum þakgluggum í einbýlishúsinu að Garðavegi 18. Auk þess var sótt um viðbyggingu yfir svalir, útistiga og viðbyggingu við kjallara. Á aðaluppdráttum má sjá að útistiginn, sem liggur frá rishæð niður á 1. hæð, er hannaður með hvíldarpalli. Erindið var samþykkt með vísan til laga nr. 160/2010 um mannvirki og áritaði byggingarfulltrúi uppdrættina til samþykkis 23. s.m.
- Í febrúar 2026 átti kærandi í samskiptum við byggingarfulltrúa þar sem mótmælt var þeim skilningi embættisins að skylt hefði verið að hafa hvíldarpall á stiga einbýlishússins að Garðavegi 18 þar sem það ætti einungis við um útitröppur sem almenningur hefði aðgang að og væru hærri en 1,5 m, sbr. gr. 6.4.7. í byggingarreglugerð nr. 112/2012. Í framhaldi leitaði kærandi afstöðu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar til málsins. Í svari starfsmanns stofnunarinnar, dags. 16. febrúar 2026., kom fram að útistigi við einbýlishús, sem þjóni eingöngu íbúum og gestum þeirra, falli almennt ekki undir tilvísað ákvæði byggingarreglugerðar. Leitað var breyttrar afstöðu byggingarfulltrúa í framhaldinu en í svari byggingarfulltrúa til kæranda í tölvubréfi frá 24. febrúar 2026 var ítrekað að ákvörðun um millipall á stiganum stæði.
- Kærandi álítur að krafa um hvíldarpall á stiga við einbýlishús hans gangi lengra en byggingarreglugerð segi til um. Hafi eigandi hússins þegar fjárfest í beinum útistiga og yrði fyrir kostnaði ef ákvörðunin stæði. Hafi þessi krafa veruleg áhrif á útlitshönnun hússins þar sem stiginn sé sýnilegur hluti af heildaryfirbragði mannvirkisins og samrýmist ekki lögmætisreglu stjórnsýsluréttarins.
- Hafnarfjarðarkaupstaður bendir á að málið sé enn til meðferðar hjá byggingarfulltrúa og að engin ákvörðun hafi verið tekin.
Niðurstaða
- Í máli þessu er deilt um afgreiðslu byggingarfulltrúa Hafnarfjarðar á fyrirspurn kæranda um hvort mögulegt sé að samþykkja beinan útistiga án hvíldarpalls við einbýlishúsið að Garðavegi 18. Erindi kæranda var sett fram sem fyrirspurn í tölvupóstiog svaraði byggingarfulltrúi því til að slíkt væri ekki heimilt vegna skilyrðis í 5. mgr. gr. 6.4.7. í byggingarreglugerð um að hafa skuli hvíldarpall á útitröppum sem almenningur hefur aðgang að og eru hærri en 1,5 m.
- Samkvæmt 2. mgr. 26. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 verður ákvörðun sem ekki bindur enda á mál ekki kærð fyrr en málið hefur verið til lykta leitt. Fyrirspurn um afstöðu yfirvalda til erindis verður ekki lögð að jöfnu við formlega umsókn og svar yfirvalds í slíku tilfelli getur eðli máls samkvæmt ekki talist stjórnvaldsákvörðun með þeirri réttarverkan sem slíkri ákvörðun fylgir, sbr. 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga. Neikvæð afgreiðsla byggingarfulltrúa á fyrirspurn kæranda fól því ekki í sér lokaákvörðun sem kærð verður til úrskurðarnefndarinnar, sbr. framangreind lagafyrirmæli. Verður kærumáli þessu því vísað frá úrskurðarnefndinni.
- Bent er á að ljúki málinu með því að sótt verði um byggingarleyfi til að reisa beinan útistiga án hvíldarpalls og byggingarfulltrúi synji þeirri umsókn er sú ákvörðun eftir atvikum kæranleg til úrskurðarnefndarinnar.
Úrskurðarorð
Kærumáli þessu er vísað frá úrskurðarnefndinni.
