Árið 2026, föstudaginn 6. mars, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. UUA26022024, kæra á ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 2. desember 2025 um að samþykkja umsókn um byggingarleyfi fyrir tveimur færanlegum kennslustofum auk tengibyggingar á lóð nr. 17 við Hlaðbæ.
Í málinu er nú kveðinn upp til bráðabirgða svofelldur
úrskurður
um kröfu kæranda um stöðvun framkvæmda:
- Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 22. febrúar 2026, er barst nefndinni sama dag, kærir eigandi, Hábæ 42, Reykjavík, þá ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 2. desember 2025 um að samþykkja umsókn um byggingarleyfi fyrir tveimur færanlegum kennslustofum auk tengibyggingar á lóð nr. 17 við Hlaðbæ. Er þess krafist að byggingarleyfið verði fellt úr gildi sem og að hverfisskipulag Árbæjar verði úrskurðað ógilt. Til vara er þess krafist að fram fari grenndarkynning vegna byggingarframkvæmda á lóðinni.
- Með kæru er barst úrskurðarnefndinni 22. febrúar 2026 kæra eigendur, Hábæ 44, sömu ákvörðun. Verður kærumál það, sem er nr. UUA2602025, sameinað máli þessu enda þykja hagsmunir kærenda ekki standa því í vegi.
- Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Reykjavíkurborg 26. febrúar 2026.
Málsatvik og rök
- Á afgreiðslufundi byggingarfulltrúans í Reykjavík 2. desember 2025 var samþykkt umsókn um byggingarleyfi fyrir tveimur færanlegum kennslustofum auk tengibyggingar sem ætlað er að hýsa 24 börn og 5 starfsmenn á lóð nr. 17 við Hlaðbæ.
- Kærendur vísa til þess að hverfisskipulag Árbæjar heimili byggingu 220 m2 færanlegra kennslustofa, en að þær framkvæmdir sem eigi sér stað á lóðinni bendi til að ekki sé ætlunin að reisa þar tímabundið mannvirki heldur varanlega byggingu sem sé ætlað að standa þar til framtíðar. Ekki sé skilgreindur byggingarreitur á umræddri lóð sem sé bagalegt í ljósi þess hve stutt sé í næstu íbúðarhús í Hábæ. Það sé lágmarkskrafa að framkvæmdir verði stöðvaðar og þær grenndarkynnar þar sem staðsetning mannvirkisins á lóðinni sé rökstudd.
- Af hálfu Reykjavíkurborgar er þess krafist að beiðni um stöðvun framkvæmda sé hafnað þar sem ekkert í gögnum málsins bendi til þess að annmarkar hafi verið á útgáfu hins umdeilda byggingarleyfis. Þá sé vísað til þess að kærufrestur sé liðinn, enda hafi byggingarleyfið verið gefið út 13. janúar 2026 og hverfisskipulag fyrir Ártúnsholt, Árbæ og Selás verið birt í B-deild Stjórnartíðinda 31. október 2019.
Niðurstaða
- Í 1. mgr. 5. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála er tekið fram að kæra til úrskurðarnefndarinnar fresti ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar en jafnframt er kæranda þar heimilað að krefjast stöðvunar framkvæmda til bráðabirgða séu þær hafnar eða yfirvofandi. Með sama hætti er kveðið á um það í 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 að kæra til æðra stjórnvalds fresti ekki réttaráhrifum ákvörðunar en þó sé heimilt að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar til bráðabirgða meðan málið sé til meðferðar hjá kærustjórnvaldi þar sem ástæður mæli með því. Tilvitnuð lagaákvæði bera með sér að meginreglan sé sú að kæra til æðra stjórnvalds fresti ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar og séu heimildarákvæði fyrir frestun framkvæmda kærðar ákvörðunar undantekning frá nefndri meginreglu sem skýra beri þröngt. Verða því að vera ríkar ástæður eða veigamikil rök fyrir ákvörðun um stöðvun framkvæmda. Almennt mælir það á móti því að fallast á kröfu um stöðvun ef fleiri en einn aðili eru að máli og þeir eiga gagnstæðra hagsmuna að gæta. Einnig geta komið til álita þau tilvik þar sem kæruheimild verður í raun þýðingarlaus ef framkvæmdir eru ekki stöðvaðar, svo sem ef sú framkvæmd sem krafist er stöðvunar á er óafturkræf.
- Í máli þessu er gerð krafa um stöðvun framkvæmda á grundvelli samþykkts byggingarleyfis sem felur í sér heimild til að koma fyrir tveimur færanlegum kennslustofum auk tengibyggingar á lóð nr. 17 við Hlaðbæ. Með hliðsjón af framangreindum lagaákvæðum og þeim sjónarmiðum sem liggja þeim að baki og því að um er að ræða afturkræfar framkvæmdir, verður ekki talin knýjandi þörf á að stöðva þær á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni. Verður kröfu kærenda þar um því hafnað.
Úrskurðarorð
Hafnað er kröfu kærenda um stöðvun framkvæmda til bráðabirgða á grundvelli hinnar kærðu ákvörðunar byggingarfulltrúa.
