136/2016 Brautarholt Kjalarnes

Árið 2016, þriðjudaginn 1. nóvember, tók Nanna Magnadóttir, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. l. nr. 130/2010 fyrir:

Mál nr. 136/2016, kæra á ákvörðun borgarráðs Reykjavíkur frá 1. september 2016 að samþykkja breytingu á skilmálum deiliskipulags Brautarholts á Kjalarnesi vegna lóðarinnar nr. 5 við Brautarholt.

Í málinu er nú kveðinn upp til bráðabirgða svofelldur

úrskurður

um kröfu kæranda um stöðvun framkvæmda:

Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 18. október 2016, er barst nefndinni sama dag, kærir Fylkir ehf., Dugguvogi 4, Reykjavík, þá ákvörðun borgarráðs Reykjavíkur frá 1. september 2016 um að samþykkja breytingu á skilmálum deiliskipulags Brautarholts á Kjalarnesi vegna lóðarinnar nr. 5 við Brautarholt. Er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi en að auki er gerð sú krafa að fyrirhugaðar framkvæmdir verði stöðvaðar og réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar verði frestað á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni.

Með bréfi til úrskurðarnefndarinnar, dags. 20. október 2016, er barst nefndinni sama dag, kærir B, Brautarholti 1, Reykjavík, sömu ákvörðun með kröfu um ógildingu hennar. Að auki er gerð sú krafa að fyrirhugaðar framkvæmdir verði stöðvaðar á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni, en til vara að réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar verði frestað. Þar sem kærurnar lúta að sömu ákvörðun og hagsmunir kærenda þykja ekki standa því í vegi verður síðargreint kærumál, sem er nr. 138/2016, sameinað kærumáli þessu.

Verður nú tekin afstaða til fram kominna krafna kærenda um stöðvun framkvæmda og frestun réttaráhrifa.

Málsatvik og rök: Hinn 1. september 2016 samþykkti borgarráð Reykjavíkur breytingu á skilmálum deiliskipulags Brautarholts á Kjalarnesi vegna lóðarinnar nr. 5 við Brautarholt. Tók deiliskipulagið gildi 19. september 2016 með auglýsingu þar um í B-deild Stjórnartíðinda.

Líkt og áður greinir fara kærendur fram á að fyrirhugaðar framkvæmdir verði stöðvaðar til bráðabirgða á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni, eða réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar frestað. Skírskotar annar kærenda til þess að nýlega hafi verið auglýst tillaga að starfsleyfi fyrir rekstur alifuglabús að Brautarholti 5, en athugasemdarfrestur vegna starfsleyfistillögunnar sé til 22. október 2016. Hafi samþykkt deiliskipulagstillögunnar, staðfesting hennar í borgarráði og auglýsing í Stjórnartíðindum verið forsenda fyrir því að starfsleyfistillagan yrði auglýst að nýju. Megi líta á málsmeðferð starfsleyfistillögunnar og hugsanlega útgáfu starfsleyfis sem framkvæmd í skilningi 1. mgr. 5. gr. laga nr. 130/2011.
 

Niðurstaða: Í 1. mgr. 5. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála er tekið fram að kæra til úrskurðarnefndarinnar fresti ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar en jafnframt er kæranda þar heimilað að krefjast stöðvunar framkvæmda til bráðabirgða séu þær hafnar eða yfirvofandi. Þá getur úrskurðarnefndin að sama skapi frestað réttaráhrifum ákvörðunar sem felur ekki í sér heimild til framkvæmda, komi fram krafa um það af hálfu kæranda, sbr. 3. mgr. nefndrar 5. gr. Með sama hætti er kveðið á um það í 26. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 að kæra til æðra stjórnvalds fresti ekki réttaráhrifum ákvörðunar en þó sé heimilt að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar til bráðabirgða meðan málið er til meðferðar hjá kærustjórnvaldi þar sem ástæður mæli með því. Tilvitnuð lagaákvæði bera með sér að meginreglan er sú að kæra til æðra stjórnvalds frestar ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar og eru heimildarákvæði fyrir frestun framkvæmda eða réttaráhrifa kærðar ákvörðunar undantekning frá nefndri meginreglu sem skýra ber þröngt. Verða því að vera ríkar ástæður eða veigamikil rök fyrir ákvörðun um frestun réttaráhrifa og stöðvun framkvæmda

Mál þetta snýst um gildi deiliskipulagsákvörðunar sem hefur að geyma heimild til breyttrar nýtingar tiltekinnar lóðar. Gildistaka deiliskipulags felur ekki í sér heimildir til að hefja framkvæmdir heldur þarf til að koma sérstök stjórnvaldsákvörðun, sem kæranleg er til úrskurðarnefndarinnar, og útgáfa á byggingar- eða framkvæmdaleyfis í skjóli slíkrar ákvörðunar, sbr. 11. gr. og 13. gr. mannvirkjalaga nr. 160/2010 og 13., 14. og 15. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Eftir atvikum þarf einnig að koma til útgáfu starfsleyfis í samræmi við lög nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir. Í kærumáli vegna greindra stjórnvaldsákvarðana er unnt að gera kröfu um stöðvun framkvæmda eða frestun réttaráhrifa til bráðabirgða skv. 5. gr. laga nr. 130/2011. Af þessu leiðir að jafnaði er ekki tilefni til að beita heimild til stöðvunar framkvæmda eða frestunar réttaráhrifa í kærumálum er varða gildi deiliskipulagsákvarðana.

Þegar litið er til fyrrgreindra lagaákvæða og eðlis deiliskipulagsákvarðana, verður ekki séð að knýjandi nauðsyn sé á að fallast á kröfu kærenda um stöðvun framkvæmda sem heimilaðar eru með hinni kærðu deiliskipulagsbreytingu, eða frestunar réttaráhrifa hennar. 

Úrskurðarorð:

Hafnað er kröfum kærenda um stöðvun framkvæmda og frestun réttaráhrifa til bráðabirgða.

_____________________________
Nanna Magnadóttir