Árið 2025, þriðjudaginn 12. ágúst, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. 118/2025, kæra á ákvörðun sveitarfélagsins Múlaþings frá 17. júlí 2025 um að synja beiðni um að stöðva rekstur tjaldsvæðis á lóðunum Sólvangi 2 og Kaupvangi 10 og 20 á Egilsstöðum.
Í málinu er nú kveðinn upp til bráðabirgða
úrskurður
um kröfu kæranda um frestun réttaráhrifa:
Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, 24. júlí 2025, er barst nefndinni sama dag, kærir HJH ehf., eigandi fasteignarinnar að Skjólvangi 2, þá á ákvörðun sveitarstjóra Múlaþings frá 17. s.m. að synja beiðni um að stöðva rekstur tjaldsvæðis á lóðunum Sólvangi 2 og Kaupvangi 10 og 20, Egilsstöðum. Er þess krafist að ákvörðunin verði felld úr gildi. Þess er jafnframt krafist að rekstur tjaldsvæðisins verði stöðvaður á meðan málið er til meðferðar fyrir úrskurðarnefndinni. Verður nú tekin afstaða til kröfu kærenda um frestun réttaráhrifa sbr. 5. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála.
Málsatvik og rök: Með tölvupósti 2. júlí 2025 óskaði kærandi eftir að rekstri tjaldsvæðis fyrir framan fasteign hans að Skjólvangi 2 yrði hætt þar sem hann væri ekki í samræmi við skipulag. Með svari sveitarstjóra 8. s.m. kom fram að notkun svæðisins sem tjaldsvæði hefði verið heimiluð tímabundið þar til uppbygging íbúðarhúsnæðis hæfist samkvæmt skipulagi. Sveitarfélagið hefði gert samning við rekstraraðila um afnot af svæðinu þegar aðaltjaldsvæðið væri fullt sem og í tengslum við unglingalandsmót sem halda ætti um sumarið. Með tölvupósti 11. s.m. óskaði kærandi eftir upplýsingum um hvaða heimildir sveitarfélagið hefði til að leyfa starfsemi sem væri ekki í samræmi við skipulag og fór jafnframt fram á að fá afhentan leigusamning sveitarfélagsins við rekstraraðila tjaldsvæðisins vegna afnota svæðisins. Eftir frekari samskipti ítrekaði kærandi með tölvupósti 16. s.m. kröfu sína um að umræddu tjaldsvæði yrði lokað þar sem það ylli leigjendum hans ónæði og tjóni á húseign. Var beiðni hans synjað með tölvupósti sveitarstjóra 17. s.m. þar sem fram kom að leyfisveiting til nýtingar svæðisins byggði á ákvörðun sem tekin hefði verið af bæjarstjórn Fljótsdalshéraðs á sínum tíma og hefði verið endurnýjuð árlega með þeim fyrirvara að um tímabundna heimild væri að ræða.
Kærandi vísar til þess að rekstur tjaldsvæðisins sé ekki í samræmi við gildandi skipulag og að áframhaldandi starfsemi geti valdið kæranda og öðrum hagsmunaaðilum verulegu og óafturkræfu tjóni, meðal annars vegna ónæðis, röskunar á lögvörðum hagsmunum og mögulegrar röskunar á réttarstöðu aðila. Með vísan til meðalhófs og réttaröryggis væri brýnt að stöðvun yrði ákveðin þar til endanleg niðurstaða lægi fyrir í málinu.
Sveitarfélagið bendir á að óljóst sé hvaða ákvörðun sé verið að kæra og að krafa um frestun réttaráhrifa varði það að viðvarandi starfsemi, sem hafi tíðkast árum sama með fullri vitneskju kæranda, verði hætt. Starfsemin varði sérstaklega hagsmuni rekstraraðila tjaldsvæðisins og ljóst sé að ákvæði 5. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála sé ekki ætlað að koma í stað almennra lagareglna sem gildi um heimildir til að setja fram kröfu um lögbann. Krafa kæranda um frestun réttaráhrifa geti ekki fallið undir 5. gr. laga nr. 130/2011 með vísan til tilgangs ákvæðisins og lögskýringargagna. Tjaldsvæðið sé rekið á umræddu svæði nú þegar og hafi sama nýting átt sér stað undanfarandi sumur. Engar framkvæmdir séu ráðgerðar á svæðinu sem hafi að mestu verið útbúið sem tjaldsvæði áður. Engir umhverfislegir hagsmunir réttlæti frestun réttaráhrifa.
Niðurstaða: Í 1. mgr. 5. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála er tekið fram að kæra til úrskurðarnefndarinnar fresti ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar en jafnframt er kæranda þar heimilað að krefjast stöðvunar framkvæmda séu þær hafnar eða yfirvofandi, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Þá getur úrskurðarnefndin að sama skapi frestað réttaráhrifum ákvörðunar komi fram krafa um það af hálfu kæranda, sbr. 3. mgr. 5. gr. Með sama hætti er kveðið á um það í 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 að kæra til æðra stjórnvalds fresti ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar en þó sé heimilt að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar til bráðabirgða meðan málið er til meðferðar hjá kærustjórnvaldi þar sem ástæður mæli með því. Tilvitnuð lagaákvæði bera með sér að meginreglan er sú að kæra til æðra stjórnvalds frestar ekki réttaráhrifum kærðrar ákvörðunar og eru heimildarákvæði fyrir stöðvun framkvæmda eða frestun réttaráhrifa kærðrar ákvörðunar undantekning frá nefndri meginreglu sem skýra ber þröngt. Verða því að vera ríkar ástæður eða veigamikil rök fyrir ákvörðun um stöðvun framkvæmda eða frestun réttaráhrifa. Almennt mælir það á móti því að fallast á kröfu um stöðvun ef fleiri en einn aðili eru að máli og þeir eiga gagnstæðra hagsmuna að gæta. Einnig geta komið til álita þau tilvik þar sem kæruheimild verður í raun þýðingarlaus ef framkvæmdir eru ekki stöðvaðar, svo sem ef sú framkvæmd sem krafist er stöðvunar á er óafturkræf.
Í máli þessu er gerð krafa um stöðvun reksturs tjaldsvæðis á lóðunum Sólvangi 2 og Kaupvangi 10 og 20, en fyrir liggur að síðustu sumur hefur verið starfrækt tjaldsvæði á umræddum lóðum og er með hinni kærðu ákvörðun ekki verið að heimila nýja eða breytta starfsemi. Með hliðsjón af þessu sem og framangreindum lagaákvæðum og þeim sjónarmiðum sem liggja þeim að baki, verður ekki talin knýjandi þörf á að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni og beðið er frekari gagna. Verður kröfu kærenda þar um því hafnað.
Úrskurðarorð:
Hafnað er kröfu kærenda um frestun réttaráhrifa á grundvelli hinnar kærðu ákvörðunar.
