Árið 2026, mánudaginn 11. maí, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. UUA2603008, kæra á lögmæti stjórnsýslu Reykjavíkurborgar vegna lóðar nr. 41 við Rafstöðvarveg, þ. á m. þeirri ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 6. janúar 2026 að synja umsókn um leyfi til að byggja við hús á lóðinni.
Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur
úrskurður:
- Með kæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála er barst nefndinni 16. mars 2026, kæra eigendur, Rafstöðvarvegi 41, 110 Reykjavík, lögmæti stjórnsýslu og skráningu vegna lóðarinnar þ. á m. þá ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 6. janúar 2026 að synja umsókn um leyfi til að byggja við hús á lóð nr. 41 við Rafstöðvarveg. Er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að leyft verði að byggja við húsið. Þá er farið fram á að gengið verði frá réttri skráningu lóðarinnar, gerð verði lóðablöð og að skorið verði úr um hver sé formleg skipulags- og lóðastaða fasteignarinnar.
- Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Reykjavíkurborg 16. apríl 2026.
Málsatvik og rök
- Lóð nr. 41 við Rafstöðvarveg, L110978, er íbúðarhúsalóð, 3.800 m2 að stærð. Á lóðinni stendur einbýlishús, F2044120, byggt árið 1952 og geymsla byggð nokkrum árum síðar, sem eru í eigu annars kærenda. Með áritun sinni 12. október 2021 samþykkti byggingarfulltrúinn í Reykjavík aðaluppdrætti vegna fyrirhugaðs viðhalds á timburhúsi á lóðinni. Á uppdrættinum er byggingarlýsing, grunnmynd og sýnt útlit hússins, snið þess og afstaða á lóðinni. Mun hafa verið tilkynnt um samþykki byggingaráformanna 15. október 2021, byggingarleyfi verið gefið út 23. desember s.á. og lokaúttekt farið fram 16. desember 2024.
- Hinn 10. febrúar 2025 var sótt um leyfi til að gera garðskála við húsið á lóð nr. 41 við Rafstöðvarveg. Hinn 6. janúar 2026 synjaði byggingarfulltrúi umsókninni með vísan til umsagnar skipulagsfulltrúa frá 17. júlí 2025 þar sem m.a. kom fram að engar byggingarheimildir væru fyrir húsi því sem fyrir væri á lóðinni og það væri án skilgreindrar lóðar. Tilkynnt var um þetta með bréfi, dags. 7. janúar 2026. Kærendur mótmæla forsendum þessarar ákvörðunar og krefjast þess að henni verði hafnað og þeim verði heimilað að byggja við húsið, sem staðið hafi í rúma hálfa öld. Þeir vísa m.a. til þess að lóðin sé skráð í fasteignaskrá og að innheimt hafi verið af henni fasteignagjöld.
- Af hálfu borgaryfirvalda er þess krafist að kæru í málinu sé vísað frá úrskurðarnefndinni sem of seint fram kominni.
Niðurstaða
- Samkvæmt 1. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur nefndin það hlutverk að úrskurða í kærumálum vegna stjórnvaldsákvarðana og ágreiningsmálum vegna annarra úrlausnaratriða á sviði umhverfis- og auðlindamála eftir því sem mælt er fyrir um í lögum á því sviði. Í 59. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki er kæruheimild til úrskurðarnefndarinnar vegna stjórnvaldsákvarðana sem teknar eru með stoð í lögunum. Varðar ágreiningur þessa kærumáls m.a. ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 6. janúar 2026 um að synja um samþykkt byggingaráforma á lóðinni Rafstöðvarvegi 41, sem tekin var með stoð í 11. gr. laganna. Eru einnig færðar fram aðrar kröfur, þ.m.t. um að heimilað verði að byggja við hús á lóðinni og að skorið verði úr um ágreiningsefni er varði m.a. skráningu lóðarinnar, en úrskurðarnefndina brestur valdheimild til að taka afstöðu til þeirra.
- Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. laga nr. 130/2011 er kærufrestur til úrskurðarnefndarinnar einn mánuður frá því að kæranda varð kunnugt eða mátti vera kunnugt um þá ákvörðun sem kæra lýtur að. Verður að álíta að kærendum hafi mátt vera kunnugt um ákvörðun byggingarfulltrúa frá 6. janúar 2026 með móttöku tilkynningar, dags. 7. s.m. Er því ljóst að kærufrestur var liðinn er kæra barst í málinu. Í 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 er fjallað um áhrif þess ef kæra berst að liðnum kærufresti. Ber þá samkvæmt 1. mgr. ákvæðisins að vísa kæru frá nema að afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr eða veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til efnismeðferðar, sbr. 1. og 2. tölul. Í tilkynningu um hina kærðu ákvörðun var leiðbeint um málskotsrétt, kæruleið og kærufrest. Verður því ekki talið afsakanlegt að kæra sé fram að kærufresti liðnum. Þá verða ekki taldar þær ástæður fyrir hendi að tilefni sé til að taka málið til efnismeðferðar á grundvelli 2. töluliðar nefndrar lagagreinar.
Úrskurðarorð
Kærumáli þessu er vísað frá úrskurðarnefndinni.
