Árið 2025, föstudaginn 25. júlí, tók Ómar Stefánsson, varaformaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála fyrir með heimild í 3. mgr. 3. gr., sbr. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 130/2011:
Mál nr. 103/2025, kæra á ákvörðun skipulagsyfirvalda frá 30. maí 2000 um að samþykkja breytingu á deiliskipulagi Gufuneskirkjugarðs.
Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur
úrskurður:
Með kæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, er barst nefndinni 7. júlí 2025, kærir íbúi að Jöfursbás, Reykjavík, ákvörðun skipulagsyfirvalda í Reykjavík frá 30. maí 2000, en ætla verður að hér sé um að ræða ákvörðun um breytingu á deiliskipulagi Gufuneskirkjugarðs. Er gerð sú krafa að deiliskipulaginu verði breytt hvað varðar heimild fyrir bálstofu í kirkjugarðinum.
Málsatvik og rök: Gufuneskirkjugarður var vígður árið 1980. Hann er staðsettur í Grafarvogshverfi og er um 30 ha að stærð. Fyrsta deiliskipulag svæðisins mun hafa verið samþykkt árið 1978 og frá þeim tíma hafa verið samþykktar ýmsar breytingar á því.
Kærandi bendir á að nýlega hafi dómsmálaráðherra og fulltrúi Kirkjugarða Reykjavíkur undirritað viljayfirlýsingu um að reist yrði bálstofa í kirkjugarðinum. Ef af verði muni umferð á svæðinu aukast mikið sem skapi hættu fyrir íbúa hverfisins og aukna mengun. Deiliskipulag fyrir Gufuneskirkjugarð sé úrelt og því þurfi að breyta, en þétt íbúabyggð sé nú við kirkjugarðinn, sundlaug, skóli og útisvæði.
Niðurstaða: Kæra á ákvörðun skipulagsyfirvalda frá 30. maí 2000 barst að liðnum lögbundnum eins mánaðar kærufresti skv. 2. mgr. 4. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála. Samkvæmt 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 skal vísa kæru frá hafi hún borist að liðnum kærufresti nema að afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr eða veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar. Kæru skal þó ekki sinnt ef meira en ár er liðið frá því að ákvörðun var kynnt aðila, sbr. 2. mgr. ákvæðisins.
Kröfugerð kæranda í málinu hljóðar á um að deiliskipulagi fyrir Gufuneskirkjugarð verði breytt. Sveitarstjórnir bera ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags innan marka sveitarfélags skv. 3. mgr. 3. gr. og 1. mgr. 38. gr. skipulagslaga nr. 123/2010, en í því felst einnig heimild til breytinga á gildandi deiliskipulagi, sbr. 43. gr. laganna.
Hlutverk úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála er að úrskurða í kærumálum vegna stjórnvaldsákvarðana og í ágreiningsmálum vegna annarra úrlausnaratriða á sviði umhverfis- og auðlindamála eftir því sem mælt er fyrir um í lögum á því sviði, sbr. 1. gr. laga nr. 130/2011. Úrskurðarnefndin tekur því lögmæti kærðrar stjórnvaldsákvörðunar til endurskoðunar en tekur ekki nýja ákvörðun í máli eða leggur fyrir stjórnvöld að framkvæma tilteknar athafnir, svo sem að hefja gerð skipulagsáætlana eða breyta þeim.
Með vísan til framangreinds getur úrskurðarnefndin hvorki tekið kærumál þetta til meðferðar þar sem kærufrestur er liðinn né tekið afstöðu til kröfugerðar kæranda í málinu. Verður kærumálinu því vísað frá úrskurðarnefndinni.
Rétt þykir að benda á að unnt er að senda erindi til viðkomandi skipulagsyfirvalda með beiðni eða kröfu um breytingu á deiliskipulagi og getur stjórnvaldsákvörðun í slíku máli eftir atvikum verið kæranleg til úrskurðarnefndarinnar.
Úrskurðarorð:
Kærumáli þessu er vísað frá úrskurðarnefndinni.
