UUA2603004 Vetrarmýri og Smalaholt

Árið 2026, miðvikudaginn 3. júní, kom úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála saman til fundar í húsnæði nefndarinnar að Borgartúni 21, Reykjavík. Mætt voru Arnór Snæbjörnsson formaður, Karólína Finnbjörnsdóttir lögmaður og Þorsteinn Þorsteinsson byggingar­verkfræðingur.

Fyrir var tekið mál nr. UUA2603004, kæra á ákvörðun bæjarstjórnar Garðabæjar um að samþykkja deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts.

Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur

úrskurður:

1. Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 12. mars 2026, er barst nefndinni sama dag, kæra A og B, Þorrasölum 9 í Kópavogi, þá ákvörðun bæjarstjórnar Garðabæjar frá 2. október 2025 að samþykkja deili­skipulag Vetrarmýrar og Smalaholts. Er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi. Til vara er þess krafist að ákvörðun bæjarstjórnar um lagningu Vorbrautar, sem tengist Arnarnes­­vegi um Þorrasali samkvæmt samþykktu deiliskipulagi, verði vísað aftur til Garða­bæjar til endurskoðunar. Jafnframt var þess krafist að réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar yrði frestað til bráðabirgða á meðan málið væri til meðferðar fyrir úrskurðar­nefndinni. Með úrskurði nefndarinnar uppkveðnum 23. mars 2026 var þeirri kröfu hafnað.

2. Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Garðabæ 11. apríl 2026.

Málavextir

3. Mál þetta á sér nokkurn aðdraganda sem varðar uppbyggingu byggðar í Hnoðraholti í Garðabæ og ágreining milli Garðabæjar og Kópavogs um skipulag vega þar. Fyrir liggur samkomulag sveitarstjórna Garðabæjar og Kópavogsbæjar frá mars 2021 um vegtengingar sem gert var samkvæmt hvatningu Skipulagsstofnunar og fól í sér skyldu hvors sveitarfélags um sig til breytinga á aðalskipulagi og deiliskipulagi með tilteknum hætti. Skyldi Garðabær gera breytingar á aðalskipulagi og deiliskipulagi, sem fólu m.a. í sér að í stað tveggja valkosta á hæðarlegu Vorbrautar neðan við fjölbýlishús í Þorrasölum í Kópavogi yrðu sett ákvæði um að Vorbraut yrði sett í stokk á þeim stað eða fundin ný lega við mótun deiliskipulags nálægs golfvallar- og útivistarsvæðis með það að markmiði að lágmarka umhverfisáhrif brautarinnar á íbúðarbyggð í Þorrasölum. Jafnframt skyldi Kópavogur draga til baka mótmæli í umsögn um breytingu á aðalskipulagi í Garðabæ sem varðaði tengingu fyrirhugaðs hverfis í Hnoðraholti við Arnarnesveg um Leirdalsop, þ.e. tengingu Vorbrautar við Þorrasali, enda væri komið til móts við sjónarmið um lagningu tengibrautar í stokk.

4. Samkvæmt skilmálum deiliskipulags fyrir Hnoðraholt norður frá 18. mars 2021 var gert ráð fyrir því að Vorbraut yrði lögð í stokk austast til móts við Þorrasali nema lega hennar yrði endurskoðuð við gerð deiliskipulags fyrir nálægan golfvöll. Í úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála frá 25. nóvember 2021 í málum nr. 61 og 62/2021 var hafnað kröfu um ógildingu þessa deiliskipulags og kom m.a. fram í niðurstöðum að þessi skilmáli yrði ekki skilinn öðruvísi en svo að Vorbraut skyldi lögð í stokk að hluta til nema deiliskipulagi yrði breytt og tekið fram, með nánari rökstuðningi, að deiliskipulagsáætlanir geti tekið breytingum.

5. Árið 2022 var auglýst skipulags- og matslýsing fyrir deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts. Skipulagssvæðið nær yfir um 132 ha lands og tekur meðal annars til golfvallarsvæðis í Vetrarmýri, æfingasvæða við Miðgarð, útivistarskógar í Smalaholti og náttúrugarðs við Vífilsstaðavatn. Þann 14. nóvember 2024, var tillaga að deiliskipulagi svæðisins tekin fyrir á fundi skipulagsnefndar Garðabæjar. Var þar gerð grein fyrir tillögunni og fyrirliggjandi gögnum sem hana vörðuðu og var henni síðan vísað til áframhaldandi mótunar hjá skipulags- og umhverfissviði bæjarins. Í skipulagstillögunni var fjallað um umferðartengingu úr Hnoðra­holti í Leirdalsop, þ.e. um Vorbraut við Þorrasali, og tekið fram að sá kafli vegarins hafi verið felldur út úr deiliskipulagi Hnoðraholts norður og færður inn í deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts. Var þar með tillögunni gert ráð fyrir breyttri legu Vorbrautar, nokkru fjær Þorra­sölum en áður, auk þess að gert var ráð fyrir því að hún yrði ofanjarðar í stað þess að fara um stokk sunnan við Þrymsali og Þorrasali áður en hún tengdist við Smalatorg um Öldusali.

6. Á fundi skipulagsnefndar Garðabæjar 12. desember 2024 var greindri deiliskipulagstillögu vísað til forkynningar í samræmi við 3. mgr. 40. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Á fundi skipulags­­nefndar 27. febrúar 2025 var tillagan lögð fram að lokinni forkynningu, ásamt ábendingum og umsögnum sem borist höfðu og henni að nýju vísað til úrvinnslu hjá skipulags­ráðgjafa og umhverfissviði bæjarins. Tillagan var aftur lögð fram á fundi skipulagsnefndar 13. mars s.á. ásamt greiningu skipulagsráðgjafa á innihaldi ábendinga og umsagna sem borist höfðu. Á fundi nefndarinnar var því beint til umhverfissviðs og ráðgjafa að vinna frekar úr greinargerð deiliskipulagsins, sérstaklega með tilliti til umferðar um Vorbraut og hljóðvistar.

7. Á fundi skipulagsnefndar 27. mars 2025 var bókað að farið hefði verið yfir ábendingar og umsagnir úr forkynningu sem kallað hefðu á ýmsar lagfæringar. Lagt var fram minnisblað frá verkfræðistofu, dags. 19. mars 2025, um mat á áhrifum skipulagstillögunnar á aðliggjandi byggð vegna umferðar um austurhluta Vorbrautar. Matið byggði á umferðarspá og hljóðvistar­greiningu, með hliðsjón af nýjustu breytingum á fjölda íbúða í Hnoðraholti norður. Skipulags­nefnd vísaði tillögunni til auglýsingar í samræmi við 41. gr. skipulagslaga. Ákvörðunin var staðfest af bæjarstjórn 3. apríl 2025 og var tillagan auglýst frá 10. apríl til og með 21. maí s.á.

8. Við málsmeðferð deiliskipulagstillögunnar bárust fjölmargar athugasemdir, meðal annars frá íbúum og húsfélögum við Þorrasali, svo sem rakið er í kæru í máli þessu. Þar var fyrirhugaðri vegtengingu mótmælt meðal annars með vísan til umferðaröryggis, hávaða, loft­mengunar, breytinga á ásýnd nærumhverfis, skerðingar lífsgæða og mögulegrar verðrýrnunar fasteigna. Í umsögn skipulagsfulltrúa Kópavogsbæjar um hið nýja deiliskipulag, dags. 30. maí 2025, voru gerðar athugasemdir vegna umferðartengingar úr Hnoðraholti í Leirdalsop, þ.e. um Vorbraut við Þorrasali. Var þar m.a. fjallað um áhrif þess ef Vorbraut yrði gerð að botngötu með tilliti til hagsmuna íbúa og áhrifa á umferð og var lögð áhersla á að sá kostur yrði skoðaður með faglegum hætti. Til nánari áherslu var vísað til minnisblaðs verkfræðistofu, dags. 12. maí 2025, sem tók til áhrifa deiliskipulagstillögunnar að þessu leyti til.

9. Á fundi skipulagsnefndar Garðabæjar 19. júní 2025 var deiliskipulagstillagan lögð fram að lokinni auglýsingu, ásamt framkomnum gögnum. Umsögnum og athugasemdum var vísað til úrvinnslu hjá skipulagsráðgjafa og umhverfissviði. Gerð var grein fyrir úrvinnslu athugasemda og um­sagna vegna tillögunnar á fundum nefndarinnar 14. ágúst og 28. ágúst s.á. Í svörum Garðabæjar við umsögn Kópavogsbæjar við þetta tilefni kom fram að verkfræðistofa hefði verið fengin til að meta áhrif mismunandi útfærslna Vorbrautar, annars vegar þar sem gatan yrði tengigata milli sveitarfélaga og hins vegar þar sem hún yrði botngata. Niðurstaða Garða­bæjar hefði verið sú að betra væri að hafa möguleika á opnun Vorbrautar inn að Öldusölum og að slík tenging myndi aðeins koma til ef auðsýnt væri að hennar væri þörf til að þjóna íbúum.

10. Á fundi skipulagsnefndar Garðabæjar 18. september 2025 var tillaga að deiliskipulagi Vetrar­mýrar og Smalaholts lögð fram að nýju ásamt umsögnum og athugasemdum, greinargerð deiliskipulagsráðgjafa og skýrslu um áhrif tillögunnar á umferð aðliggjandi svæða. Á fundinum var einnig lagt fram minnisblað, dags. 16. september 2025, um áhrif deiliskipulagstillögunnar á umferð aðliggjandi svæða. Einnig var fjallað um atriði sem breyttust í greinargerð og uppdrætti eftir auglýsingu. Skipulagsnefnd samþykkti deiliskipulagstillöguna á fundinum með áorðnum breytingum. Bæjarráð samþykkti tillöguna á fundi sínum 23. september 2025 og bæjarstjórn á fundi 2. október s.á. Í bókun um málið á þeim fundi kom fram að skipulagsnefnd ítreki að í svörum við athugasemdum væri tekið fram að tenging Vorbrautar við Öldusali muni aðeins koma þegar þörf væri á. Tók deiliskipulagið gildi með birtingu auglýsingar í B-deild Stjórnartíðinda 17. febrúar 2026.

Málsrök kærenda

11. Kærendur álíta að deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts sé haldið verulegum annmörkum hvað varði tengingu Vorbrautar við Öldusali hjá Þorrasölum. Áður en skipulagsákvörðun sé tekin verði mál að vera nægjanlega upplýst, einkum þegar grenndaráhrif séu veruleg. Í greinar­gerð með deiliskipulagi þurfi að vera fullnægjandi umfjöllun um nauðsyn, áhrif og samanburð við raunhæfa valkosti. Kópavogsbær hafi gert athugasemd við að gera þyrfti betur grein fyrir jákvæðum og neikvæðum áhrifum tengingar Vorbrautar við Þorrasali. Slík umsögn frá aðliggjandi sveitarfélagi hafi sérstaka þýðingu við mat á því hvort mál sé nægjanlega upplýst. Í umsögninni hafi verið vísað til minnisblaðs verkfræðistofu, dags. 12. maí 2025, þar sem fram hafi komið að það að sleppa tengingu Vorbrautar við Arnarnesveg hefði ekki marktæk áhrif á afkastagetu eða öryggi gatnakerfisins. Vægari útfærsla, svo sem botnlangakostur hafi því verið raunhæfur valkostur. Skortur sé á rökstuðningi í ljósi þessa og tjói ekki að segja að „betra“ sé að hafa möguleika á vegtengingu þessari síðar meir, án skýrra viðmiða um hvenær slík þörf sé fyrir hendi, hvers vegna aðrir kostir hafi verið metnir síðri og hvernig mat hafi verið lagt á hagsmuni íbúa sem og grenndaráhrif.

12. Með deiliskipulagi sé ætlunin að skýra fyrirhugaða landnotkun, þ.m.t. samgöngur. Með því sé dregið úr óvissu um hvernig skipulag muni hafa áhrif á réttarstöðu og grenndarhagsmuni borgaranna. Með því að tenging Vorbrautar við Öldusali hjá Þorrasölum verði látin ráðast af ótilgreindu mati á þörf, séu áhrif skipulagsins óskýr. Það liggi ekki fyrir hvernig hagsmunir þeirra sem búa í næsta nágrenni verði vegnir og metnir áður en slík heimild verði virkjuð, né hvort og með hvaða hætti íbúum og öðrum hagsmunaaðilum verði þá gefinn kostur á að tjá sig um slíka ákvörðun. Með þessu séu áhrif deiliskipulagsins í reynd tvískipt þar sem frestað sé ákvörðun um að heimila umrædda vegtengingu. Sú óvissa sem af þessu stafi sé ósamrýmanleg kröfum um skýrleika og fyrirsjáanleika við skipulagsgerð.

13. Þetta sé sérstaklega þýðingarmikið í ljósi þess að umrædd tenging hafi verið til umræðu um árabil og tengist samkomulagi sveitarfélaga frá árinu 2021 um að lágmarka áhrif Vorbrautar á íbúðarbyggð í Þorrasölum. Hafi þar verið ákveðið að finna skyldi lausn sem lágmarkaði umhverfisáhrif vegarins á íbúðarbyggðina. Hafi þar m.a. verið vísað til þess að Vorbraut yrði annaðhvort lögð í stokk á viðkvæmum kafla eða henni fundin ný lega við mótun deiliskipulags golfvallar- og útivistarsvæðis. Hafi samkomulag þetta skapað íbúum og öðrum hagsmuna­aðilum lögmætar væntingar um að áframhaldandi skipulagsvinna myndi leiða til lausnar sem hefði það að markmiði að lágmarka umhverfisáhrif af framkvæmdum við og umferð um Vorbraut. Í þeim fjölmörgu athugasemdum sem borist hafi við skipulagstillöguna hafi íbúar og aðrir hagsmunaaðilar bent á að lagning vegarins á yfirborði lands og hliðrun hans um fáa tugi metra frá fyrri legu gæti vart talist uppfylla markmið þessa samkomulags um raunverulega lágmörkun áhrifa.

14. Sú skylda hvíli á stjórnvöldum skv. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 að gæta meðalhófs við töku skipulagsákvarðana, einkum þegar um sé að ræða val milli ólíkra útfærslna sem hafi mismunandi grenndaráhrif. Það sé ljóst að svonefndur botngötukostur sé raunhæfur og að hann hafi ekki marktæk áhrif á afköst eða öryggi samgöngukerfisins. Gera verði kröfu um að Garðabær rökstyðji með skýrum og haldbærum hætti hvers vegna þeim kosti hafi verið hafnað. Þau rök sem hafi komið fram um að „betra“ sé að hafa möguleika á opnun og að tengingin komi aðeins ef þörf reynist á, fullnægi ekki meðalhófsreglu.

15. Loks verði talið að meðferð athugasemda og tilhögun samráðs hafi ekki verið fullnægjandi. Fjöldi athugasemda og mótmæla hafi borist frá húsfélögum, íbúum og öðrum hagsmunaaðilum þar sem vísað hafi verið til margvíslegra áhrifa framkvæmdarinnar og sérstaklega til samkomu­lagsins frá 2021. Garðabær hafi svarað meðal annars með vísan til greiningar verkfræðistofu og því að taka fram að tengingin muni aðeins koma ef þörf verði á henni. Hafi þau svör verið ófullnægjandi. Hafi þau ekki falið í sér efnislega afstöðu til meginatriða athugasemdanna þar sem fjallað hafi verið um samkomulagið frá 2021, botnlangakost, viðmið um „þörf“ og hvernig áhrif verði í reynd lágmörkuð. Með þessu hafi samráðsferlið ekki tryggt þann vandaða undir­búning skipulagsákvarðana sem lög geri ráð fyrir.

Málsrök Garðabæjar

16. Af hálfu sveitarfélagsins er því hafnað, með vísan til málsatvikalýsingar og fyrirliggjandi gagna, að skort hafi á rannsókn máls við undirbúning deiliskipulags Vetrarmýrar og Smala­holts. Um vegtengingu Vorbrautar inn á Öldusali við Þorrasali hafi verið leitað ráðgjafar verkfræðistofu og sé vísað til minnisblaða, dags. 19. mars 2025 og 16. september s.á.

17. Í fyrra minnisblaðinu komi fram að með nýju skipulagi hafi 13. braut aðlægs golfvallar verið færð austar og Vorbraut færð talsvert sunnar, þannig að gatan mundi hvergi liggja nær íbúðarhúsum en sem næmi um 50 metrum. Með því sé svigrúm fyrir hljóðmön milli núverandi byggðar í Þorrasölum og Vorbrautar. Þá sé ráðgert að vegurinn verði lagður eins lágt í landi og tengipunktar við Öldusali og í Hnoðraholti gefi tækifæri til. Með því móti verði vegurinn hvorki sýnilegur frá lóðum né heldur flestum íbúðarhúsum við Þorrasali. Í sama minnisblaði komi fram að ásættanlegu hljóðstigi megi ná fyrir íbúa í Þorrasölum án mótvægisaðgerða. Sé í reynd ekki þörf á hljóðvörnum við Vorbraut. Að mati ráðgjafa hafi loks einnig verið lagt til að á næstu stigum hönnunar verði hugað að hliðrunum eða öðrum hraðatakmarkandi aðgerðum til að tryggja lágan hraða í götunni.

18. Síðara minnisblaðið frá 16. september 2025 hafi verið unnið fyrir Garðabæ í tilefni af umsögn Kópavogsbæjar sem byggt hafi verið á áliti verkfræðistofu, þar sem gerð hafi verið bending um að Vorbraut gæti orðið botngata. Í því minnisblaði komi m.a. fram að niðurstöður samgöngulíkans höfuðborgarsvæðisins bendi til að heildartími aksturs aukist ef ekki sé gert ráð fyrir tengingu milli sveitarfélaga um Vorbraut. Hafi niðurstaða þess verið sú að æskilegt væri að halda í möguleika á opnun Vorbrautar inn að Öldusölum, fremur en að gera hana að botngötu. Þótt umferðarmagnið sé lítið á Vorbraut geti það skipt sköpum að dreifa bílaumferð á tvær tengingar Arnarnesvegar þar sem það minnki líkur á að umferð fari yfir þolmörk á ákveðnum köflum. Um leið sé gert ráð fyrir að tengingin komi einungis til ef þörf reynist á henni og að markmið hennar sé að þjóna íbúum og takmarka gegnumakstur, m.a. með lágum hámarkshraða og hraðatakmarkandi aðgerðum.

19. Við meðferð málsins hafi með þessu farið fram ítarleg rannsókn á mögulegum áhrifum breyttrar legu Vorbrautar og hafi sérstaklega hafi verið brugðist við umsögnum Kópavogs­bæjar. Þá sé einnig vísað til umsagnar Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins þar sem lögð sé áhersla á mikilvægi tengingarinnar til að tryggja aðgengi að skipulögðum útivistarsvæðum og bæta viðbragðstíma.

20. Því sé hafnað að deiliskipulagið sé óskýrt eða ófyrirsjáanlegt. Á skipulagsuppdrætti sé gert ráð fyrir umræddri tengingu og í greinargerð með skipulaginu komi fram að mikilvægt sé að þessi heimild sé til staðar þó hún verði ekki nýtt fyrr en síðar. Sé það einnig tekið fram í svörum Garðabæjar við umsögnum og athugasemdum í skipulagsferlinu. Mat á því hvort umrædd tenging verði að veruleika velti á því hvernig byggð og umferð þróist á svæðinu.

21. Samkomulag Garðabæjar og Kópavogs frá 2021 hafi verið tekið til greina við mótun deili­skipulagsins. Með breyttri legu Vorbrautar hafi verið leitast við að lágmarka áhrif vegarins á byggð í Þorrasölum, m.a. með því að færa veginn fjær íbúðarhúsum og skapa svigrúm fyrir hljóðmanir og aðrar mótvægisaðgerðir. Umrætt deiliskipulag sé að þessu leyti í samræmi við markmið samkomulagsins frá árinu 2021 og sé því hafnað því að kærendur geti byggt á væntingum um annað. Hafi meðalhófs verið gætt með því að fara milliveg á milli þess að leggja Vorbraut í stokk og að gera hana að botngötu. 

Niðurstaða

22. Í máli þessu er deilt um þá ákvörðun bæjarstjórnar Garðabæjar að samþykkja deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts. Skipulagssvæðið nær yfir um 132 ha lands og tekur meðal annars til golfvallarsvæðis í Vetrarmýri, æfingasvæða við Miðgarð, útivistarskógar í Smalaholti og náttúrugarðs við Vífilsstaðavatn. Jafnframt er þar fjallað um legu framlengds Vífilsstaðavegar, Flóttamannavegar og Elliðavatnsvegar. Varðar ágreiningsefni máls þessa einn þátt deili­skipulagsins sem er tenging Vorbrautar í Garðabæ hjá Þorrasölum að Öldusölum í Kópavogi. Kæruheimild er í 52. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 og barst kæra innan kærufrests. Varakrafa kærenda rúmast innan aðalkröfu þeirra og verður ekki tekin afstaða til hennar sérstaklega.

23. Samkvæmt 3. mgr. 4. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála geta þeir einir kært stjórnvaldsákvarðanir til nefndarinnar sem eiga lögvarða hagsmuni tengda þeirri ákvörðun sem kærð er. Eru kærendur íbúar að Þorrasölum 9, sem er í um 50 m fjarlægð frá ráðgerðri legu Vorbrautar samkvæmt deiliskipulagi, og munu því verða fyrir nokkrum grenndaráhrifum af henni. Verður þeim því játuð aðild að máli þessu.

24. Í 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga er mælt fyrir um að gera skuli deiliskipulag fyrir einstök svæði eða reiti þar sem framkvæmdir eru fyrirhugaðar. Skipulag lands innan marka sveitarfélags er í höndum sveitarstjórna skv. 3. mgr. 3. gr. laganna og ber sveitarstjórn skv. 38. gr. sömu laga ábyrgð á gerð deiliskipulags. Við gerð skipulagsáætlana ber að fylgja markmiðum skipulagslaga, sem tíunduð eru í 1. gr. þeirra. Meðal þeirra markmiða er að tryggja réttaröryggi í meðferð skipulagsmála þannig að réttur einstaklinga og lögaðila verði ekki fyrir borð borinn þótt hagur heildarinnar sé hafður að leiðarljósi, sbr. c-lið. Að gættum þessum markmiðum hefur sveitarstjórn mat um það hvernig deiliskipulagi skuli háttað, svo fremi sem það mat byggi á lögmætum sjónarmiðum. Í d-lið nefndrar 1. gr. kemur fram það markmið laganna að tryggja að samráð sé haft við almenning við gerð skipulagsáætlana þannig að almenningi sé gefið tækifæri til að hafa áhrif á ákvörðun stjórnvalda við gerð þeirra.

25. Tekin var saman lýsing á hinu fyrirhugaða skipulagsverkefni í samræmi við 1. mgr. 40. gr. skipulagslaga og var lýsingin kynnt fyrir almenningi og umsagnaraðilum. Athugasemdir og umsagnir, þar á meðal frá aðlægu sveitarfélagi, Kópavogsbæ, voru teknar til umfjöllunar og í tilefni þeirra voru unnin frekari gögn, m.a. minnisblöð um áhrif skipulagstillögunnar á umferð og hljóðvist. Jafnframt voru gerðar breytingar á henni eftir auglýsingu, m.a. þannig að tenging Vorbrautar við Öldusali skyldi aðeins koma til framkvæmda ef þörf yrði á. Var deiliskipulags­tillagan síðan auglýst til kynningar í samræmi við 1. mgr. 41. gr. skipulagslaga og að lokinni auglýsingu tekin afstaða til athugasemda sem bárust við hana í samræmi við 3. mgr. 41. gr. laganna. Var málsmeðferð deiliskipulagsins með þessu í samræmi við ákvæði skipulags­laga.

26. Við undirbúning deiliskipulagsins var sérstaklega fjallað um áhrif breyttrar legu Vorbrautar, fjarlægð vegarins frá byggð í Þorrasölum, hljóðvist, sjónræn áhrif og mögulegar mótvægis­aðgerðir. Um þessa breytingu er allítarleg umfjöllun í greinargerð þeirri sem fylgdi deili­skipu­laginu auk þess að þar eru skýringarmyndir um vænt sjónræn áhrif gagnvart fjölbýlis­húsum við Þorrasali. Samkvæmt því sem þar greinir var vegurinn færður fjær byggðinni en áður var ráðgert og kemur fram hann muni liggja lágt í landi og að svigrúm verði fyrir hljóð­manir og aðrar mótvægisaðgerðir. Verður að þessu virtu ekki fallist á þau sjónarmið kærenda að ekki hafi verið gerð fullnægjandi grein fyrir áhrifum þessarar framkvæmdar á íbúa í Þorrasölum.

27. Af hálfu Kópavogsbæjar og verkfræðistofu sem vann álitsgerð fyrir Kópavogsbæ kom fram að svonefndur botnlangakostur kynni að vera raunhæfur með tilliti til afkastagetu og öryggis gatnakerfisins. Á móti lágu fyrir gögn frá verkfræðistofu sem vann fyrir Garðabæ þar sem lagt var mat á báða kosti. Var í því mati álitið æskilegt að hafa heimild til að tengja Vorbraut við Öldusali með vísan til möguleika á betri dreifingu umferðar, heildaraksturstíma og sjónarmiða viðbragðsaðila. Með þessu lagði sveitarfélagið mat á fleiri en einn valkost og tók afstöðu til þeirra á grundvelli fyrirliggjandi gagna. Verður ekki talið að í þessu hafi falist brot á meðalhófsreglu stjórnsýslulaga, svo sem kærendur halda fram.

28. Kærendur álíta að deiliskipulagið sé óskýrt hvað varði legu Vorbrautar þar sem ekki liggi fyrir hvenær eða á hvaða forsendum tenging Vorbrautar við Öldusali muni koma til. Í greinargerð með deiliskipulaginu segir að mikilvægt sé að til staðar sé heimild í skipulagi fyrir þessari umferðar­tengingu þó hún verði ekki nýtt fyrr en síðar. Verður ekki séð að í þessu felist óvenjulegur fyrirvari við áform um landnotkun í deiliskipulagi. Jafnan hvílir engin skylda á þeim sem ráðast vilja í framkvæmdir sem ráð er fyrir gert í skipulagi að gera það innan tiltekins tíma.

29. Vegna afstöðu kærenda til samkomulags Garðabæjar og Kópavogsbæjar frá árinu 2021 verður að hafna því að kærendur hafi lögmætar væntingar um að deiliskipulag svæðisins verði óbreytt hvað varði legu Vorbrautar. Var þar enda gert ráð fyrir því að lega brautarinnar gæti breyst við gerð deiliskipulags fyrir nálægan golfvöll, sem gekk eftir með deiliskipulagi því sem um er deilt í máli þessu, en þar er gert ráð fyrir því að 13. braut golfvallarins verði austar um leið og Vorbraut verði talsvert sunnar en áður var ráðgert, svo gatan verði hvergi nær íbúðarhúsum en um það bil 50 m.

30. Loks verður ekki séð að meðferð athugasemda hafi verið ábótavant þannig að til annmarka á málsmeðferð verði talið. Voru athugasemdir íbúa, húsfélaga og Kópavogsbæjar lagðar fyrir skipulagsnefnd, unnið úr þeim og gerð grein fyrir viðbrögðum við þeim. Í úrskurðaframkvæmd hefur enda verið lagt til grundvallar að samráðsskylda feli ekki í sér að sveitarfélagi beri að fallast á athugasemdir sem fram koma við meðferð deiliskipulagstillögu.

31. Með vísan til alls þess sem að framan er rakið verður hin kærða ákvörðun hvorki talin haldin slíkum form- eða efnisannmörkum að ógildingu varði.

Úrskurðarorð

Hafnað er kröfu kærenda um að ógilda þá ákvörðun bæjarstjórnar Garðabæjar frá 2. október 2025 um að samþykkja deiliskipulag Vetrarmýrar og Smalaholts.