Árið 2026, fimmtudaginn 26. janúar, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. UUA2602021, kæra á staðfestingu gjaldskrár HS Veitna hf. fyrir heitt vatn í Vestmannaeyjum.
Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur
úrskurður:
- Með kæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála er barst nefndinni 14. febrúar 2026, kærir A, Brimhólabraut 19, Vestmannaeyjum, þá ákvörðun ráðherra umhverfis- orku- og loftlagsmála að staðfesta gjaldsrá HS Veitna hf. fyrir heitt vatn í Vestmannaeyjum. Er þess krafist að ákvörðunin verði felld úr gildi eða málinu vísað aftur til ráðuneytisins til nýrrar og fullnægjandi rannsóknar.
Málsatvik og rök
- Kærandi vísar til þess að við staðfestingu gjaldskrárinnar hafi ekki verið framkvæmd fullnægjandi rannsókn á forsendum gjaldtökunnar og heildaráhrifum hennar á neytendur sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Ekki hafi verið lagt sérstakt mat á samspil orkugjalds og rúmmetragjalds, áhrif lægri niðurgreiðslu á kWh á veitusvæði HS Veitna eða málefnalegar forsendur verulegs mismunar á fastagjaldi innan sama fyrirtækis. Rökstuðningur um „hvata gegn sóun“ sé ekki fullnægjandi þar sem ekki liggi fyrir gögn eða rannsókn sem styðji þá forsendu.
Niðurstaða
- Í 1. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála segir að hlutverk úrskurðarnefndarinnar sé að úrskurða í kærumálum vegna stjórnvaldsákvarðana og ágreiningsmálum vegna annarra úrlausnaratriða á sviði umhverfis- og auðlindamála eftir því sem mælt er fyrir um í lögum á þessu sviði. Gjaldskrá HS Veitna hf. fyrir heitt vatn er sett á grundvelli orkulaga, nr. 58/1967, en kæruheimild til úrskurðarnefndarinnar er ekki að finna í þeim lögum. Ágreiningi vegna gjaldskrárinnar verður því ekki vísað til úrskurðarnefndarinnar á grundvelli greindra laga.
- Gjaldskrár teljast ekki til stjórnvaldsákvarðana heldur stjórnvaldsfyrirmæla þegar þær beinast að hópi manna. Almenna kæruheimild vegna stjórnvaldsfyrirmæla er hvorki að finna í stjórnsýslulögum nr. 37/1993 né öðrum lögum. Þá mæla lög nr. 58/1967 ekki fyrir um að heimilt sé að kæra gjaldskrár sem settar eru á grundvelli þeirra. Loks hafa einstaklingar og lögaðilar ekki hagsmuna að gæta umfram aðra af setningu gjaldskráa fyrr en álagning á grundvelli þeirra fer fram.
- Með vísan til framanrakins verður að vísa kærumáli þessu frá úrskurðarnefndinni.
Úrskurðarorð
Kærumáli þessu er vísað frá úrskurðarnefndinni.
