60/2025 Þúfa

Árið 2025, fimmtudaginn 18. september, kom úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála saman til fundar í húsnæði nefndarinnar að Borgartúni 21, Reykjavík. Mætt voru Arnór Snæbjörnsson formaður, Karólína Finnbjörnsdóttir lögmaður og Þorsteinn Þorsteinsson byggingar­verkfræðingur.

 

Fyrir var tekið mál nr. 60/2025, kæra á ákvörðun sveitarstjórnar Kjósarhrepps frá 13. febrúar 2025 um innheimtu gjalds á frístundahús vegna reksturs grenndar­stöðva og inn­heimtu sorp­hirðugjalds af óbyggðum lóðum í eigu kæranda.

 Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur

úrskurður:

Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 14. apríl 2025, er barst nefndinni sama dag, kærir Gamlibær ehf. ákvörðun Kjósarhrepps frá 13. febrúar 2025 um álagningu sorphirðugjalda af óbyggðum lóðum og gjalda á frístundahús vegna reksturs grenndar­stöðva. Gerð er krafa um að gjöldin verði endurgreidd fyrir þann tíma sem þau hafa verið innheimt.

Gögn málsins bárust úrskurðarnefndinni frá Kjósarhreppi 16. maí 2025.

Málavextir: Álagningarseðlar vegna fasteigna­gjalda í Kjósarhreppi fyrir árið 2025 eru dagsettir 13. febrúar 2025 og var fyrsti gjalddagi þeirra 1. mars s.á. Með þeim var samhliða innheimt svonefnt „grunngjald óbyggðar lóðir“ og gjald vegna reksturs grenndar- og móttöku­stöðva vegna frístundahúss. Kærandi er eigandi 17 lóða og sex frístundahúsa í landi Þúfu í Kjósarhreppi og greiðir fasteignagjöld vegna þeirra sem og téð gjöld vegna meðhöndlunar úrgangs sem byggð eru á gjald­skrá nr. 1526/2024, um meðhöndlun úrgangs í Kjósar­hreppi sem öðlaðist gildi 1. janúar 2025.

Málsrök kæranda: Af hálfu kæranda er vísað til þess að með úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála í máli nr. 67/2024 frá 30. ágúst 2024 hafi verið skorið úr um að Kjósarhreppi hafi ekki verið heimilt að innheimta sorphirðugjald af óbyggðum lóðum. Í kjölfarið hafi sveitarfélagið endurgreitt gjaldið að hluta, en það hafi ekki verið lagt niður og hafi verið innheimt vegna ársins 2025.

Um árabil hafi verið sorptunnur við Eyrarfjallsveg, ofan við bæinn Þúfu, sem hafi verið ígildi grenndargáma. Þjónustunni hafi verið ábótavant en í stað þess að bæta hana hafi hún verið aflögð. Grenndargámar eigi að vera í grennd við orlofshverfi. Séu þeir fjær þeim en gámasvæði, sé ekki réttlátt að innheimta gjald vegna þeirra til viðbótar almennu sorphirðugjaldi. Lögheimili eigenda frístundahúsa séu ekki í Kjósarhreppi og þeir njóti aðgangs að sorpstöðvum í öðrum sveitar­félögum. Miðað við staðsetningu grenndargáma í Kjósarhreppi sé nærtækast fyrir kæranda að farga sorpi í Reykjavík þar sem hann búi, sem hann og geri.

Í lögum nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs sé m.a. fjallað um rétt sveitarfélags til að leggja á sanngjörn gjöld til að standa undir kostnaði við sorphirðu. Engin sorphirða sé á óbyggðum lóðum. Spyrja megi hvort sorp falli yfirhöfuð til á slíkum lóðum og réttlæti þennan gjaldstofn. Það megi einnig spyrja hvar sönnunarbyrðin liggi og hvort sveitar­félag þurfi ekki að sýna fram á að sorp falli til á lóðunum. Að leggja svo hátt gjald sem raun beri vitni á óbyggðar lóðir sé ekki annað en skattheimta á gjaldendur sem sveitarfélag þurfi ekki að þjóna og hafi ekki rödd innan þess.

Árið 2024 hafi álagt sorphreinsunargjald á frístundahús numið 2.282.000 kr., en á lögbýli aðeins 1.435.000 kr. Íbúar á lögbýlum eigi kosningarétt til sveitarstjórna en þess réttar njóti eigendur frístundahúsa og óbyggðra lóða ekki. Eigendur frístundahúsa og -lóða hafi enga aðkomu að ákvörðun gjalda hjá stofnunum sveitarfélagsins og séu gjöld sem innheimt séu af þeim fyrst og fremst notuð til að þjóna íbúum með heimilisfesti í sveitarfélaginu. Augljóst sé að verið sé að innheimta gjöld án þjónustu til þess að niðurgreiða þjónustu sem aðrir noti og sé með því brotið gegn jafnræðis­reglu, sbr. 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Málsrök Kjósarhrepps: Af hálfu sveitarfélagsins kemur fram að fjárhæð þeirra gjalda sem lögð séu á eigendur fast­eigna í sveitarfélaginu vegna meðhöndlunar úrgangs séu ákveðin í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs og byggi á traustum útreikningi á kostnaði.

Samhliða aukinni flokkun úrgangs í því skyni að ná markmiðum laga nr. 55/2003 hafi á síðustu árum verið innleidd aukin þjónusta við meðhöndlun úrgangs. Sorpgjöld sam­kvæmt gjaldskrá hafi hins vegar ekki hækkað fyrr en árið 2024, sem hafi leitt til þess að fram að þeim tíma hafi sorpþjónusta sveitarfélagsins verið rekin með verulegum halla. Á árunum 2022–2024 hafi rekstrartap vegna sorpþjónustu verið 21.500.000 kr., 18.600.000 kr. og 5.500.000 kr. Við gerð fjárhagsáætlunar fyrir árið 2024 hafi verið ráðist í algera endurskoðun á gjaldskránni og kostnaður verið aðgreindur í fastan og breyti­legan kostnað. Eðli málsins samkvæmt sé erfitt að áætla nákvæman kostnað, en með hverju árinu verði sú áætlun nákvæmari, þar sem mælingar liggi þá fyrir. Í dag séu innheimt sorpgjöld þó ekki nægilega há til að standa undir kostnaði við þjónustuna.

Í sveitarfélaginu séu fjórar grenndarstöðvar þar sem hægt sé að skila sorpi og sé þeim dreift þannig að sem flestir fasteignareigendur þurfi að fara um sem skemmstan veg til að losa sig við sorp. Grenndarstöðvarnar séu opnar allan sólarhringinn, alla daga ársins. Starfrækt sé söfnunarstöð með takmarkaðan opnunartíma að Hurðar­baks­holti þar sem tekið sé á móti stærri úrgangi, sem ekki eigi heima á grenndar­stöðvum. Þar sé einnig grenndarstöð. Fyrir það gjald sem lagt sé á eigendur frístundahúsa fái þeir aðgang að grenndarstöðvum og gjaldfrjálsan aðgang að söfnunarstöð upp að ákveðnu magni. Fáir einstaklingar eigi lögheimili í íbúðar­húsnæði í sveitarfélaginu, en margir búi í frístundahúsum án þess þó að vera með þar skráð lögheimili, enda geri lög nr. 80/2018 um lögheimili og aðsetur ekki ráð fyrir slíkri skráningu. Í Kjósarhreppi séu um 280 skráðir íbúar sem búi í um 90 íbúðarhúsum, þangað sem úrgangur sé sóttur. Líklega séu u.þ.b. 80 einstaklingar skráðir með lögheimili ótilgreint vegna búsetu í frístundahúsum, en sveitarfélagið áætli að búið sé í u.þ.b. 200 frístundahúsum allt árið, án þess að fólk sé þar með skráð lögheimili. Ætla verði að þeir sem í þeim búi skili heimilissorpi sínu á grenndarstöðvar og á söfnunarstöð. Megnið af úrgangi í sveitarfélaginu sé til kominn vegna frístunda­húsa, sem séu 600 talsins í sveitarfélaginu.

Kostnaður af rekstri grenndarstöðva sé verulegur og hafi verið vandasamt fyrir sveitarfélagið að láta innheimt gjöld standa undir kostnaði. Með því að jafna kostnaði af rekstri grenndar­stöðva niður á eigendur frístundahúsa með þeim hætti að leggja gjald á hvert frístundahús, 24.000 kr., sé innheimt gjald á frístundahús sem næst raunkostnaði af viðkomandi þjónustu sveitarfélagsins, sbr. 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003. Sveitarfélaginu sé auk þess heimilt samkvæmt 4. málslið 2. mgr. 23. gr. laganna að færa innheimtu gjalda á milli úrgangsflokka í því skyni að stuðla að markmiðum laganna.

Með úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlinda­mála í máli nr. 67/2024 hafi verið ógilt synjun um kröfu um niður­fellingu grunngjalds á óbyggðar lóðir í sveitarfélaginu með vísan til þess að ekki væri stoð fyrir gjaldinu í þágildandi gjaldskrá nr. 230/2024. Í kjölfarið hafi ný gjaldskrá verð samþykkt af sveitarstjórn og birt í B-deild Stjórnartíðinda þar sem þetta hafi verið leiðrétt og innheimta grunngjalds hafin að nýju. Óbyggðar lóðir í sveitarfélaginu séu rúmlega 300 talsins. Sveitarfélagið búi ekki yfir upplýsingum um hvernig nýtingu þeirra sé hagað, t.d. hvort þar séu hjólhýsi, né heldur hvort eigendur þeirra nýti sér grenndarstöðvar og söfnunar­stöð. Hvernig sem óbyggð lóð sé nýtt megi gera ráð fyrir því að einhver úrgangur falli almennt til á slíkri lóð. Allir eigendur og umráðendur óbyggðra lóða í Kjósarhreppi hafi greiðan aðgang að grenndar­stöðvum og söfnunarstöð sveitarfélagsins og geti skilað þangað sorpi sem til falli. Þar sem lóðareigendur eigi kost á að nýta sér þessar stöðvar sem staðsettar séu í sveitarfélaginu og njóti því góðs af þeirri sorpþjónustu, sem sveitarfélagið bjóði upp á, verði að telja eðlilegt og sanngjarnt að innheimt sé lágmarksgjald af hverri óbyggðri lóð fyrir þjónustu sveitar­félagsins við meðhöndlun úrgangs af slíkum lóðum.

Grunn­gjaldið sé hóflegt og sé fjárhæð þess ákveðin með það fyrir augum að gjaldið sé sem næst raunkostnaði við meðhöndlun úrgangs sem almennt falli til á óbyggðum lóðum innan sveitarfélagsins, sbr. 2. mgr. 23. laga nr. 55/2003. Þess verði ekki krafist að sveitarfélagið reikni út nákvæman kostnað við veitingu sorpþjónustu í tilviki hverrar óbyggðrar lóðar. Um þetta sé bent á úrskurð úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlinda­mála frá 27. mars 2015 í máli nr. 17/2013, Lindarsel, þar sem tekið var fram að heimilt væri að haga gjaldtöku svo að um væri að ræða jafnaðargjald á hverja gjaldskylda fasteign og sveitar­félagi væri ekki skylt að reikna út kostnað við meðhöndlun sorps hvers íbúa eða fast­eignar, heldur væri heimilt að jafna heildarfjárhæð niður á áætlaðan fjölda notenda. Sorpþjónusta sveitarfélags sé ætluð þeim sem eigi fasteignir í viðkomandi sveitarfélagi og stað­hæfingar um að betur henti að skila sorpi annarsstaðar geti ekki leitt til þess að komist sé hjá greiðslu.

Niðurstaða: Í máli þessu er deilt um gjaldtöku samkvæmt gjaldskrá nr. 1526/2024 um með­höndlun úrgangs í Kjósarhreppi. Kæruheimild til úrskurðarnefndarinnar er í 67. gr. laga nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs.

Á vefsíðu Kjósarhrepps var hinn 17. febrúar 2025 birt frétt um að álagningu fasteignagjalda væri lokið og álagningarseðlar væru birtir rafrænt á vefsíðunni „island.is“. Markmið laga nr. 105/2021 um stafrænt pósthólf í miðlægri þjónustugátt er að meginboðleið stjórnvalda við einstaklinga og lögaðila verði stafræn og miðlæg á einum stað. Í 1. mgr. 4. gr. laganna kemur fram að í stafrænu pósthólfi skuli birta hvers konar gögn, jafnt rituð sem í öðru formi, sem verða til við meðferð máls hjá stjórnvöldum, svo sem tilkynningar, ákvarðanir, úrskurði, ákvaðir og aðrar yfirlýsingar. Þegar gögn eru aðgengileg í téðu pósthólfi teljast þau birt við­takanda, sbr. 7. gr. laganna. Kærufrestur til úrskurðarnefndarinnar er einn mánuður frá því að kæranda varð kunnugt eða mátti vera kunnugt um þá ákvörðun sem kæra lýtur að, sbr. 2. mgr. 4. gr. laga nr. 130/2011 um nefndina og barst kæra í máli þessu því eftir að sá frestur var liðinn.

Í 28. gr. stjórnsýslulaga er fjallað um áhrif þess að kæra berist að liðnum kærufresti. Ber þá samkvæmt 1. mgr. lagagreinarinnar að vísa henni frá nema afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr eða veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til efnis­meðferðar. Í máli þessu er um að ræða ágreining um innheimtu gjalda en ekki yfirstandandi framkvæmdir og varðar ágreiningur málsins ekki aðra en kæranda og sveitarfélagið. Af gögnum málsins verður ekki séð að leiðbeiningar um kæruheimild og kærufrest hafi fylgt með tilkynningu um hina kærðu ákvörðun eða hafi verið kynntar kæranda með öðrum hætti. Í ljósi þessa liggur ekki fyrir með óyggjandi hætti að kæranda hafi verið kunnugt um hinn stutta kærufrest til nefndarinnar, en kæra í málinu barst innan þriggja mánaða almenns kærufrests sem kveðið er á um í 1. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga. Verður því að telja afsakanlegt í skilningi 1. tölul. 1. mgr. 28. gr. laganna að kæra hafi ekki borist fyrr og verður hún því tekin til efnismeðferðar.

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 130/2011 er það hlutverk nefndarinnar að úrskurða í kærumálum vegna stjórnvaldsákvarðana og í ágreiningsmálum vegna annarra úrlausnaratriða á sviði umhverfis- og auðlindamála eftir því sem mælt er fyrir um í lögum á því sviði. Tekur úrskurðar­nefndin því lögmæti kærðrar ákvörðunar til endurskoðunar en tekur ekki nýja ákvörðun í málinu. Verður samkvæmt því ekki tekin afstaða til kröfu um að Kjósarhreppi verði gert að endurgreiða álögð gjöld.

—–

Samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 55/2003 er sveitar­stjórn skylt að ákveða fyrirkomulag söfnunar á heimilis- og rekstrarúrgangi í sveitar­félaginu. Ber sveitarstjórn ábyrgð á flutningi heimilis­úrgangs og skal sjá til þess að starfræktar séu móttöku- og söfnunar­stöðvar fyrir úrgang sem til fellur í sveitarfélaginu. Setur sveitarstjórn sam­þykkt þar sem til­greind eru atriði um með­höndlun úrgangs, umfram það sem greinir í lögunum og reglugerðum settum samkvæmt þeim, sbr. 2. mgr. 8. gr. laganna. Þessi fyrirmæli taka mið af því að meðhöndlun sorps er grunn­þjónusta í sveitarfélagi. Hún þarf að vera í föstum skorðum og er þess eðlis að hún má ekki falla niður þótt einhverjir nýti sér hana ekki.

Í gildi er samþykkt um meðhöndlun úrgangs í Kjósarhreppi nr. 570/2024 sem birt var í B-deild Stjórnartíðinda 16. maí 2024. Samkvæmt 3. gr. hennar ber Kjósarhreppur ábyrgð á meðhöndlun úrgangs í sveitarfélaginu og sér til þess að rekin sé söfnunarstöð, þ.e. móttökustöð, og einnig grenndarstöðvar fyrir úrgang samkvæmt lögum nr. 55/2003 og lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir og reglugerðum settum með stoð í þeim lögum. Í 5. gr. samþykktar­innar kemur fram að húsráðanda frístundahúss sé skylt að flokka þann úrgang sem til fellur í samræmi við hana. Þá sé það á ábyrgð hans að skila úrgangi á grenndarstöð eða söfnunarstöð eftir því sem við á. Er sérhverjum fasteignareiganda eða umráðamanni í sveitarfélaginu skylt að nota þau ílát og þær aðferðir sem sveitarstjórn ákveður, sbr. 8. gr. samþykktarinnar. Í 11. gr. er mælt fyrir um að gjald skuli lagt á hverja fasteign, frístundahús, lögbýli, rekstraraðila og óbyggða lóð sem njóti þjónustu samkvæmt samþykktinni og skuli gjaldið innheimt samkvæmt gjaldskrá sem birt sé í B-deild Stjórnartíðinda.

Að meginstefnu til er fjár vegna lögbundinna verkefna ríkis og sveitarfélaga aflað með skatt­heimtu. Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga hafa þau þó einnig ýmsar aðrar tekjur, allt eftir því sem lög og reglugerðir mæla fyrir um, sbr. og 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Þegar um svokölluð þjónustugjöld er að ræða gilda ýmis sjónarmið um álagningu þeirra, m.a. að beint samhengi skuli vera milli fjárhæðar gjaldsins og þess kostnaðar sem til falli við það að veita þjónustuna. Fjárhæðin verður einnig að byggja á traustum útreikningi, en þó hefur verið litið svo á að sé ekki hægt að sérgreina nákvæmlega ákveðna kostnaðarliði sé heimilt að byggja þá á skynsamlegri áætlun. Sá sem greiðir þjónustu­gjöld getur hins vegar almennt ekki krafist þess að sá kostnaður sem hlýst af því að veita þjónustuna sé reiknaður nákvæmlega út og er heimilt að haga gjaldtöku svo að um sé að ræða jafnaðargjald.

Samkvæmt 2. mgr. 23. laga nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs skulu sveitarfélög innheimta gjald fyrir alla meðhöndlun úrgangs. Skylt er að innheimta gjald sem næst raunkostnaði við viðkomandi þjónustu, svo sem með því að miða gjaldið við magn úrgangs, gerð úrgangs, losunartíðni, frágang úrgangs og aðra þætti sem áhrif hafa á kostnað við meðhöndlun úrgangs viðkomandi aðila. Þó er heimilt að færa innheimtu gjalda á milli úrgangsflokka í því skyni að stuðla að markmiðum laganna auk þess að heimilt er að ákveða gjaldið sem fast gjald á hverja fasteignareiningu til þess að innheimta allt að 25% af heildarkostnaði sveitarfélagsins. Gjaldið skuli þó aldrei vera hærra en sem nemi þeim kostnaði sem falli til í sveitarfélaginu við meðhöndlun úrgangs og tengda starfsemi, sbr. 3. mgr. 23. gr. laganna.

Gjaldskrá um meðhöndlun úrgangs í Kjósarhreppi var samþykkt á fundi sveitarstjórnar Kjósar­hrepps 27. nóvember 2024 og birt í B-deild Stjórnartíðinda 17. desember s.á. Af gjaldskránni má ráða að allir lóðarhafar í sveitarfélaginu greiði kostnað vegna úrgangsmála. Kveðið er á um innheimtu gjalda vegna íbúðar-, frístunda og atvinnuhúsnæðis ásamt lögbýlum og óbyggðum lóðum, sbr. 2., 3. og 6. gr. Þá er mælt fyrir um inneignarkort og aðra gjaldtöku á móttökustöð í 4. og 5. gr. gjaldskrárinnar. Í 6. gr. er kveðið á um grunngjald sem lagt verði á óbyggðar lóðir að fjárhæð 7.000 kr. Aðrir fasteignareigendur en eigendur óbyggðra lóða virðast samkvæmt 4. gr. gjaldskrárinnar fá afhent inneignarkort að söfnunarstöð. Af hálfu sveitar­félagsins hefur verið upplýst að aðeins eigendur frístundahúsa og óbyggðra lóða greiði gjald sem ætlað sé að standa straum af rekstri grenndarstöðva. Aðrir notendur eða íbúar greiði ekki sérstaklega fyrir þá þjónustu. Eigendum og umráðamönnum óbyggðra lóða standi þó til boða að nýta sér söfnunarstöðina.

Samkvæmt upplýsingum frá Kjósarhreppi var ráðist í endurskoðun á gjaldskrá fyrir með­höndlun úrgangs fyrir árið 2024 vegna mikils halla sem var á rekstri úrgangsmála. Árið 2024 reyndist raunkostnaður vegna meðhöndlunar úrgangs 48,9 m.kr. og tekjur 46,8 m.kr. Árið 2025 var áætlað að heildarkostnaður yrði 58 m.kr. og tekjur yrðu 48,1 m.kr., en álagning reyndist 45,2 m.kr. Með því voru áætlaðar tekjur vegna málaflokksins ekki nálægt því að vera umfram kostnað þannig að færi gegn fyrirmælum 3. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003.

Í máli þessu er deilt um þau gjöld sem lögð voru á kæranda vegna ársins 2025 vegna reksturs grenndarstöðva. Er um að ræða tvenns konar gjöld samkvæmt framlögðum álagningarseðlum, þ.e. þjónustugjald á frístundahús og grunngjald á óbyggðar lóðir. Kjósarhreppur hefur látið úrskurðarnefndinni í té yfirlit á Excel skjali um hvernig staðið var að ákvörðun þessara gjalda. Samkvæmt yfirlitinu var kostnaður af rekstri grenndarstöðva áætlaður 13,1 m.kr. Tekjur vegna þeirra voru áætlaðar 14,1 m.kr. vegna álagningar á frístundahús og 2,3 m.kr. vegna óbyggðra lóða. Alls voru tekjurnar áætlaðar 16,4 m.kr. Með því var álagning vegna reksturs grenndar­stöðva í Kjósarhreppi ákveðin hærri en nam áætluðum kostnaði. Engar skýringar hafa verið gefnar á því af hálfu sveitarfélagsins. Í umsögn þess til úrskurðarnefndarinnar er því einungis haldið fram að gjöldin séu „sem næst raunkostnaði“ um leið og bent er á það, án nánari skýringar, að sveitafélögum sé heimilt skv. 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003 að færa innheimtu gjalda á milli úrgangsflokka í því skyni að stuðla að markmiðum laganna. Séu áætluð gjöld vegna óbyggðra lóða færð í heild sem tekjur fyrir grenndarstöðvar virðast gjöldin hafa með þessu verið ákveðin umtalsvert hærri en nam áætluðum kostnaði, sem fer í bága við 3. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003.

Sem áður er rakið er í 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003 veitt heimild til að ákveða fast gjald á hverja fasteignareiningu til þess að innheimta allt að 25% af heildarkostnaði sveitarfélags af meðhöndlun úrgangs. Fram til 1. janúar 2025 var heimilt að innheimta allt að 50% af heildarkostnaði með þessum hætti, skv. III. ákvæði til bráðabirgða í lögum nr. 55/2003, sbr. breytingarlög nr. 103/2021. Í athugasemdum með frumvarpi til þeirra laga kom fram að þessi þrenging heimildar væri komin til vegna innleiðingar á greiðslureglu tilskipunar ESB nr. 2018/851 um breytingu á tilskipun 2008/98/EB um úrgang, en áður var heimilt að miða gjöld við fast gjald á hverja fasteignareiningu miðað við fjölda sorpíláta og/eða þjónustustig án takmörkunar. Sem áður er rakið námu áætlaðar tekjur á árinu 2025 af álagningu á frístundahús vegna grenndarstöðva að viðbættu gjaldi vegna óbyggðra lóða alls 16,4 m.kr., en áætlaður kostnaður nam hins vegar 13,1 m.kr. Heildarkostnaður af meðhöndlun úrgangs í sveitarfélaginu var á hinn bóginn áætlaður á þessu sama ári 58 m. kr. Með því var ríflega 28% af heildarkostnaði sveitarfélagsins innheimt með föstu gjaldi, sem fer í bága við téð ákvæði í 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003.

Þrátt fyrir að ákvörðun sorpgjalda í Kjósarhreppi sé í samræmi við 2. mgr. 23. gr. laga nr. 55/2003, um að ekki skuli innheimt hærra gjald en sem nemur kostnaði sem til fellur við meðhöndlun úrgangs og tengda starfsemi, verður í ljósi framan rakins að ógilda hinar kærðu ákvarðanir um álagningu slíkra gjalda hjá kæranda vegna frístundahúsa og óbyggðra lóða.

Hvað varðar almenn sjónarmið kæranda um að óheimilt sé að leggja gjöld vegna meðhöndlunar úrgangs á eigendur óbyggðra lóða verður ekki hrundið því mati sveitarfélagsins að frá þeim lóðum stafi úrgangur, sann­gjarnt geti verið að leggja á eigendur þeirra hófleg gjöld vegna meðhöndlunar hans og að vandkvæðum kunni að vera bundið að áætla kostnað vegna þess. Upplýsa má að 17. september 2025 barst úrskurðarnefndinni erindi frá kæranda í máli þessu um að sveitarstjórn hefði á fundi sínum 3. s.m. synjað um niðurfellingu gjalda á óbyggðar lóðir í hans eigu. Í ljósi niðurstöðu þessa úrskurðarmáls þykir ekki ástæða til frekari umfjöllunar um sjónarmið kæranda um þessi efni.

Uppkvaðning úrskurðar í máli þessu hefur dregist vegna tafa við gagnaöflun.

 Úrskurðarorð:

Felld er úr gildi ákvörðun sveitarstjórnar Kjósarhrepps frá 13. febrúar 2025 um innheimtu gjalds á frístundahús vegna reksturs grenndar­stöðva og inn­heimtu sorp­hirðugjalds af óbyggð­um lóðum, í eigu kæranda í máli þessu.