Árið 2025, mánudaginn 27. október, tók Arnór Snæbjörnsson, formaður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, með heimild í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 130/2011, fyrir:
Mál nr. 162/2025, kæra á ákvörðun skipulagsfulltrúa Reykjavíkurborgar frá 17. júlí 2024 um að samþykkja breytingu á deiliskipulagi reits 1.182.1 vegna lóðanna nr. 20A og 20B við Grettisgötu.
Í málinu er nú kveðinn upp svofelldur
úrskurður:
Með bréfi til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 22. október 2025, er barst nefndinni sama dag, kærir húsfélagið Grettisgötu 18 þá ákvörðun skipulagsfulltrúa Reykjavíkurborgar frá 17. júlí 2024 að samþykkja breytingu á deiliskipulagi reits 1.182.1 vegna lóðanna nr. 20A og 20B við Grettisgötu. Er þess krafist að ákvörðunin verði felld úr gildi. Jafnframt er þess krafist að framkvæmdir verði stöðvaðar til bráðabirgða á meðan málið er til meðferðar hjá úrskurðarnefndinni. Þar sem samþykki skipulagsáætlunar felur ekki í sér heimild til framkvæmda þótti ekki tilefni til að taka afstöðu til stöðvunarkröfu kæranda og verður málið nú tekið til endanlegs úrskurðar.
Málsatvik og rök: Á embættisafgreiðslufundi skipulagsfulltrúa Reykjavíkur 29. júní 2023 var tekin fyrir umsókn Xyzeta ehf. um breytingu á deiliskipulagi reits 1.182.1 vegna lóðanna nr. 20A og 20B við Grettisgötu. Fólst hin umsótta breyting í því að heimilt yrði að koma fyrir tveimur stigahúsum og að stækka íbúðir út á milli stigahúsanna með svölum á suðurhlið. Auk þess yrði heimilt að rífa bakhús og reisa þar einlyft íbúðarhús með kjallara og risi. Var samþykkt að grenndarkynna framlagða tillögu fyrir hagsmunaaðilum að Grettisgötu 18, 18A, 22, 22B og 22C og Njálsgötu 15, 15A og 17. Bárust athugasemdir á kynningartíma, m.a. frá félagsmönnum kæranda. Hinn 19. desember 2023 dró umsækjandi umsókn sína til baka og lagði sama dag fram nýja umsókn um sambærilega breytingu á sama deiliskipulagi. Var samþykkt að grenndarkynna þá tillögu sem óverulega breytingu á deiliskipulagi fyrir sömu hagsmunaaðilum og áður. Var tillagan grenndarkynnt 12. mars 2024 með athugasemdafresti til 12. apríl s.á. en engar athugasemdir bárust á kynningartíma. Hinn 17. júlí s.á. samþykkti skipulagsfulltrúi umrædda tillögu að breytingu á deiliskipulagi reits 1.182.1. Sama dag birtist auglýsing í B-deild Stjórnartíðinda um gildistöku deiliskipulagsbreytingarinnar.
Kærandi bendir á að hin kærða ákvörðun skipulagsfulltrúa sé háð verulegum annmörkum, enda ekki um óverulega breytingu á deiliskipulagi að ræða. Þörf hafi verið á mati á umhverfisáhrifum framkvæmdanna samkvæmt lögum nr. 111/2021 um umhverfismat framkvæmda og áætlana sem og mat á því hvort höggbylgjur kunni að valda skemmdum á fasteignum nærliggjandi íbúa. Hávaði vegna framkvæmdanna sé heilsuspillandi og óviðunandi. Mögulega hefðu félagsmenn kæranda getað sætt sig við að sitja undir slíku ónæði í fjórar vikur, eins og verkáætlun hafi gert ráð fyrir, en ekki 6–7 mánuði. Erindi hafi verið sent til borgarlögmanns og sviðsstjóra umhverfis- og skipulagssviðs borgarinnar 2. október síðastliðinn þar sem krafist hafi verið stöðvunar framkvæmda, en því hafi ekki verið svarað efnislega.
Niðurstaða: Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. laga nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála er kærufrestur til úrskurðarnefndarinnar einn mánuður frá því að kæranda varð kunnugt eða mátti vera kunnugt um ákvörðun þá sem kæra lýtur að. Sé um að ræða ákvörðun sem sætir opinberri birtingu telst kærufrestur frá birtingu ákvörðunar. Hin kærða ákvörðun var birt í B-deild Stjórnartíðinda 17. júlí 2025. Tók kærufrestur því að líða 18. s.m., sbr. 1. mgr. 8. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, og lauk honum 17. ágúst s.á. Kæra þessa máls barst úrskurðarnefndinni 22. október 2025.
Í 28. gr. stjórnsýslulaga er fjallað um áhrif þess ef kæra berst að liðnum kærufresti. Ber þá að vísa kæru frá nema að afsakanlegt verði talið að hún hafi ekki borist fyrr eða veigamiklar ástæður mæli með því að hún verði tekin til efnismeðferðar. Ekki þykir unnt að taka kærumál þetta til meðferðar að liðnum kærufresti samkvæmt þessum undantekningum, en lögmælt opinber birting ákvörðunar hefur þá þýðingu að almenningi telst vera kunnugt um efni hennar.
Með vísan til þess sem að framan er rekið verður máli þessu vísað frá úrskurðarnefndinni.
Úrskurðarorð:
Kærumáli þessu er vísað frá úrskurðarnefndinni.
